Online study with PRASHANT PENDHE

बुधवार, २३ जुलै, २०२५

अक्षर गट ११-"घ", "र", "ब", "इ", "ई"

इयत्ता पहिलीच्या २०२५ अभ्यासक्रमातील **ध्वनिअध्ययनावर आधारित पाठ ११** नुसार, "घ", "र", "ब", "इ", "ई" अक्षरांपासून तयार होणारे **दोन वेलांटीचे शब्द** खालीलप्रमाणे आहेत:

घर इरा

वार जुई

बरणी इजा

घार इतका

गरम सनई

बगळा चटई

घास इवली

रजई आमराई

बकरी इतिहास

घेवडा इमारत

सरबत ईडलिंबू

बटाटा बिरबल

### पहिली वेलांटी (२ अक्षरी शब्द):

१. **घ + र** = घर 🏠 (घर)

२. ब + इ = बि → बिरी (मांजर) / बिंदू (टिंब)

३. ब + ई= बी → बीज 🌱 / बीन (भुंगी)

### दुसरी वेलांटी (३ अक्षरी शब्द):

१. **घ + र + ब** = घरब → घरबा (घराचा मालक)

२. **ब + र + इ** = बरि → बिराणी (परदेशी) / बिरवण (कापड)

३. **ब + इ + र** = बिर → बिरसी (ओल्या धान्याचा गाळ)

४. **र + ब + ई** = रबी → रबी (हंगामात पिकणारे धान्य)

### अभ्यासासाठी उपयुक्त सूचना:

- **मूळ ध्वनी ओळखा**: "ब" + "इ" = "बि" (बिंदू, बिगुल), "ब" + "ई" = "बी" (बीन, बीज).

-सोपी उदाहरणे:

घर→ आपले घर

बिरी → मांजरीचे पिल्लू

बिराणी तांदूळ→ परदेशातून आलेला भात

- **चित्र सहाय्य**: प्रत्येक शब्दासोबत चित्रे दाखवा (उदा. घर, बीज, बिरी).

ध्वनींची जोडणी शिकवण्याची पद्धत:

= बि + र = बिर → बिराणी

> 📘 **शिक्षकांसाठी टीप**:

> - "ई" (दीर्घ इकार) आणि "इ" (ह्रस्व इकार) यातील फरक स्पष्ट करा.

खेळ पद्धतीने शिकवणे

ध्वनी कार्ड्स जोडून शब्द बनवणे,

शब्दांचे चित्रकथन करणे.

घरबा, बिराणी असे शब्द मराठीतील रोजवारच्या भाषेत वापरावे.

अभ्यासक्रमानुसार शब्दांची यादी बदलू शकते, म्हणून पाठ्यपुस्तकातील चित्रे/उदाहरणे प्राधान्याने वापरावीत. 😊

इयत्ता पहिली-माझ्या या दारातून

# माझ्या या दारातून

## कवितेचा सारांश

"माझ्या या दारातून" ही अनुताई वाघ यांनी लिहिलेली एक मनमोहक बालकविता आहे. ही कविता एका लहान मुलाच्या दारातून येणाऱ्या विविध नातेवाईकांचे वर्णन करते. प्रत्येक नातेवाईक मुलाला काहीतरी विशेष भेट देतात - मामा-मामी गोड गोड खाऊ, काका-काकी छान छान बाहुल्या, दादा-वहिनी चणे-फुटाणे आणि बाबा-आई गोड गोड पापी (मिठी) देतात. कवितेचा स्वर आनंददायी आहे आणि कुटुंबातील प्रेम, आपुलकी आणि स्नेह यांचे सुंदर चित्र रेखाटते. ही कविता लहान मुलांना नात्यांची ओळख करून देते आणि कौटुंबिक मूल्ये शिकवते .

एका वाक्यात 20 प्रश्न

1. या कवितेत दारातून कोण कोण येतात?

→ मामा-मामी, काका-काकी, दादा-वहिनी, बाबा-आई येतात .

2. मामा आणि मामी बाळाला काय देतात?

→ गोड गोड खाऊ देतात .

3. काका आणि काकी बाळाला काय देतात?

→ छान छान बाहुल्या देतात .

4. दादा आणि वहिनी बाळाला काय देतात?

→ चणे फुटाणे देतात .

5. बाबा आणि आई बाळाला काय देतात?

→ गोड गोड पापी (मिठी) देतात .

6. पापी म्हणजे काय?

→ गालावर दिलेली प्रेमाची मिठी/चुंबन .

7. ही कविता कोणी लिहिली आहे?

→ अनुताई वाघ .

8. या कवितेचा प्रकार काय आहे?

→ बालकविता .

9. कवितेचा मुख्य विषय काय आहे?

→ नातेवाईकांचे प्रेम आणि भेटवस्तू .

10. गोड खाऊ कोण देतात?

→ मामा आणि मामी .

11. बाहुली कोण देतात?

→ काका आणि काकी .

12. चणे फुटाणे कोण देतात?

→ दादा आणि वहिनी .

13. कवितेत कोणत्या प्रकारचे भावनिक बंध दाखवले आहेत?

→ कौटुंबिक प्रेम आणि आपुलकी .

14. या कवितेचा स्वर कसा आहे?

→ आनंददायी आणि गोड .

15. कवितेचे शैक्षणिक उद्दिष्ट काय आहे?

→ नात्यांची ओळख आणि कौटुंबिक मूल्ये शिकवणे .

16. तुमच्या घरी कोणकोणते पाहुणे येतात?