विषय : मराठी
एकूण गुण : 30
---
🔹 विभाग अ : अध्यापन शास्त्र (15 गुण)
प्रत्येक प्रश्न 1 गुण
1. इयत्ता तिसरीत "पर्यावरण संरक्षण" हा धडा शिकविताना शिक्षकाने विद्यार्थ्यांना परिसर निरीक्षण, गटचर्चा, पोस्टर तयार करणे आणि नाटिका सादर करणे अशी विविध कृती दिली. विद्यार्थ्यांनी स्वतः निष्कर्ष मांडले. ही पद्धत कोणत्या तत्त्वावर आधारित आहे?
A) व्याख्यान पद्धत
B) रचनावादी व सहभागात्मक पद्धत
C) पाठांतर पद्धत
D) अनुकरण पद्धत
उत्तर : B
2. वर्गात वाचनात मागे असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी सोपे उतारे व प्रगत विद्यार्थ्यांसाठी अवघड उतारे देणे ही कोणती पद्धत आहे?
A) समान अध्यापन
B) विभेदित अध्यापन
C) वार्षिक परीक्षा
D) शिक्षा पद्धत
उत्तर : B
3. शिक्षक धड्याच्या सुरुवातीला विद्यार्थ्यांचे पूर्वज्ञान जाणून घेतो. हा कोणता टप्पा आहे?
A) उपसंहार
B) पूर्वज्ञान जागृती
C) अंतिम परीक्षा
D) पुनरावृत्ती
उत्तर : B
4. विद्यार्थ्यांची विश्लेषण क्षमता वाढवण्यासाठी शिक्षकाने कोणते प्रश्न विचारावेत?
A) हो/नाही प्रश्न
B) कारणमीमांसा व स्पष्टीकरणात्मक प्रश्न
C) एक शब्दातील उत्तर
D) पाठांतर प्रश्न
उत्तर : B
5. एका विद्यार्थ्याच्या लेखनातील वारंवार चुका ओळखून त्याला स्वतंत्र मार्गदर्शन देणे ही कोणती प्रक्रिया आहे?
A) अंतिम मूल्यमापन
B) निदानात्मक मूल्यमापन
C) वार्षिक परीक्षा
D) मौखिक परीक्षा
उत्तर : B
6. भाषा प्रयोगशाळेचा उपयोग मुख्यतः कशासाठी होतो?
A) लेखन
B) श्रवण व उच्चार सुधारणा
C) पाठांतर
D) निबंध
उत्तर : B
7. प्रकल्प कार्याद्वारे विद्यार्थ्यांना माहिती संकलन व सादरीकरण करायला लावणे ही कोणत्या मूल्यमापन प्रकाराची पद्धत आहे?
A) वस्तुनिष्ठ परीक्षा
B) सतत सर्वंकष मूल्यमापन
C) वार्षिक परीक्षा
D) मौखिक परीक्षा
उत्तर : B
8. विविध सामाजिक पार्श्वभूमीच्या विद्यार्थ्यांना समान संधी देणे ही कोणती संकल्पना आहे?
A) बहिष्कृत शिक्षण
B) समावेशक शिक्षण
C) निवडक अध्यापन
D) कठोर शिस्त
उत्तर : B
9. विद्यार्थ्यांच्या छोट्या प्रगतीलाही प्रोत्साहन देणे म्हणजे—
A) दडपण
B) सकारात्मक बळकटीकरण
C) शिक्षा
D) दुर्लक्ष
उत्तर : B
10. भाषा कौशल्यांची योग्य क्रमवारी कोणती?
A) लेखन–वाचन–श्रवण–भाषण
B) श्रवण–भाषण–वाचन–लेखन
C) वाचन–लेखन–भाषण–श्रवण
D) भाषण–लेखन–वाचन–श्रवण
उत्तर : B
11. शिक्षकाने धड्याच्या शेवटी विद्यार्थ्यांना सारांश सांगायला सांगितले. हा कोणता टप्पा आहे?
A) प्रारंभ
B) विकास
C) उपसंहार
D) मूल्यांकन नाही
उत्तर : C
12. भूमिकानाट्याचा उपयोग केल्यास कोणते कौशल्य प्रामुख्याने विकसित होते?
A) लेखन
B) संवाद कौशल्य
C) पाठांतर
D) व्याकरण
उत्तर : B
13. विद्यार्थ्यांना शब्दकोश वापरण्यास प्रवृत्त करणे म्हणजे—
A) अवलंबित्व
B) स्व-अध्ययन
C) शिक्षा
D) नकल
उत्तर : B
14. शिक्षक तंत्रज्ञानाचा वापर करून व्हिडिओद्वारे धडा शिकवितो. हा कोणता दृष्टिकोन आहे?
A) पारंपरिक
B) आधुनिक
C) निष्क्रिय
D) पाठांतर
उत्तर : B
15. विद्यार्थ्यांची भीती कमी करून आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी शिक्षकाने काय करावे?
A) कठोर शिक्षा
B) प्रोत्साहनपर अभिप्राय
C) दुर्लक्ष
D) दडपण
उत्तर : B
---
🔹 विभाग ब : गद्य उतारा (8 गुण)
उतारा :
"शिक्षण हे व्यक्तिमत्त्व विकासाचे प्रभावी साधन आहे. शिक्षणामुळे विचारशक्ती वाढते, निर्णयक्षमता विकसित होते आणि समाजात योग्य वर्तन करण्याची जाणीव निर्माण होते. शिक्षणामुळे आत्मविश्वास वाढतो व व्यक्ती स्वावलंबी बनते. आजच्या स्पर्धात्मक युगात शिक्षणाचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. सुशिक्षित नागरिक राष्ट्राच्या प्रगतीस हातभार लावतात. म्हणून प्रत्येकाने शिक्षणाचा योग्य उपयोग केला पाहिजे."
1. शिक्षण कशाचे साधन आहे?
A) संपत्ती
B) व्यक्तिमत्त्व विकास
C) खेळ
D) व्यापार
उत्तर : B
2. शिक्षणामुळे कोणता गुण वाढतो?
A) भीती
B) विचारशक्ती
C) आळस
D) राग
उत्तर : B
3. व्यक्ती कशी बनते?
A) अवलंबून
B) स्वावलंबी
C) निष्क्रिय
D) गोंधळलेली
उत्तर : B
4. राष्ट्राच्या प्रगतीस कोण हातभार लावतात?
A) अशिक्षित नागरिक
B) सुशिक्षित नागरिक
C) उद्योग
D) व्यापारी
उत्तर : B
5. उताऱ्याचा मुख्य आशय काय आहे?
A) खेळ
B) शिक्षणाचे महत्त्व
C) उद्योग
D) व्यापार
उत्तर : B
6. 'निर्णयक्षमता' शब्दाचा अर्थ—
A) निर्णय घेण्याची क्षमता
B) गोंधळ
C) भीती
D) आळस
उत्तर : A
7. स्पर्धात्मक युगात शिक्षण का आवश्यक आहे?
A) वेळ घालवण्यासाठी
B) प्रगती व यशासाठी
C) विश्रांतीसाठी
D) खेळासाठी
उत्तर : B
8. योग्य शीर्षक निवडा—
A) व्यापार
B) शिक्षणाचे महत्त्व
C) उद्योग
D) खेळ
उत्तर : B
---
🔹 विभाग क : पद्य उतारा (7 गुण)
उतारा :
"मेहनत करा जिद्दीने, स्वप्ने होतील साकार।
ज्ञानाचा दीप तेवत ठेवा, अज्ञान होईल पार।
विश्वास ठेवा स्वतःवर, धैर्य ठेवा मनात।
यशाची शिखरे गाठाल, प्रयत्न ठेवा सतत॥"
1. स्वप्ने कशी होतात?
A) अपूर्ण
B) साकार
C) नष्ट
D) हरवलेली
उत्तर : B
2. अज्ञान कशामुळे दूर होते?
A) खेळामुळे
B) ज्ञानामुळे
C) विश्रांतीमुळे
D) संपत्तीमुळे
उत्तर : B
3. कोणावर विश्वास ठेवावा?
A) इतरांवर
B) स्वतःवर
C) शत्रूवर
D) कोणावरही नाही
उत्तर : B
4. कवितेचा मुख्य संदेश काय आहे?
A) विश्रांती
B) परिश्रम व आत्मविश्वास
C) खेळ
D) झोप
उत्तर : B
5. 'अपार' शब्दाचा अर्थ—
A) मर्यादित
B) अमर्याद
C) कमी
D) लहान
उत्तर : B
6. 'जिद्द' म्हणजे—
A) आळस
B) चिकाटी
C) भीती
D) राग
उत्तर : बोल
7. कविता कोणत्या मूल्यावर आधारित आहे?
A) भीती
B) आत्मविश्वास
C) आळस
D) गोंधळ
उत्तर : B
=================
🔽🔽🔽🔽🔽🔽🔽
https://chat.whatsapp.com/HVBJxApbtJq4P9ZMvJOURG?mode=gi_t
