📅 दिनदर्शिका (Calendar): स्पर्धा परीक्षा विशेष नोट्स

 टीईटी (TET) परीक्षेसाठी **'दिनदर्शिका' (Calendar)** हा अत्यंत महत्त्वाचा आणि हक्काचे गुण मिळवून देणारा घटक आहे. खाली या घटकाचे महत्त्वाचे नियम, सूत्रे आणि उदाहरणे नोट्स स्वरूपात दिली आहेत:

### 📅 दिनदर्शिका (Calendar): स्पर्धा परीक्षा विशेष नोट्स

#### १. वर्षांचे प्रकार

 * **सामान्य वर्ष (Ordinary Year):** ज्या वर्षाला ४ ने पूर्ण भाग जात नाही.

   * दिवस: ३६५

   * फेब्रुवारी महिना: २८ दिवसांचा.

   * *नियम:* सामान्य वर्षात १ जानेवारीला जो वार असतो, तोच वार ३१ डिसेंबरला असतो. पुढील वर्षी १ जानेवारीला वार **१ दिवसाने** पुढे सरकतो.

 * **लीप वर्ष (Leap Year):** ज्या वर्षाला ४ ने पूर्ण भाग जातो (शतक वर्ष असल्यास ४०० ने भाग जावा लागतो).

   * दिवस: ३६६

   * फेब्रुवारी महिना: २९ दिवसांचा.

   * *नियम:* लीप वर्षात १ जानेवारीला जो वार असतो, त्याच्या पुढील वार ३१ डिसेंबरला असतो. पुढील वर्षी १ जानेवारीला वार **२ दिवसांनी** पुढे सरकतो.

#### २. महत्त्वाचे नियम (Shortcuts)

 * **जास्तीचे दिवस (Odd Days):** कोणत्याही दिवसांच्या संख्येला ७ ने भागल्यावर जी 'बाकी' उरते, त्याला जास्तीचे दिवस म्हणतात.

   * ३१ दिवसांचा महिना: ३ जास्तीचे दिवस (31 \div 7, बाकी ३)

   * ३० दिवसांचा महिना: २ जास्तीचे दिवस (30 \div 7, बाकी २)

 * **महिन्यानुसार वार पुनरावृत्ती:**

   * ७, १४, २१, २८ तारखेला तोच वार येतो.

   * ३१ दिवसांच्या महिन्यात १, २ आणि ३ तारखेचे वार ५ वेळा येतात.

   * ३० दिवसांच्या महिन्यात १ आणि २ तारखेचे वार ५ वेळा येतात.

#### ३. विशेष तारखा आणि वार

 * **टिळक पुण्यतिथी (१ ऑगस्ट), स्वातंत्र्य दिन (१५ ऑगस्ट) आणि शिक्षक दिन (५ सप्टेंबर)** या तिन्ही दिवशी एकाच वर्षात **सारखाच वार** असतो.

 * **महाराष्ट्र दिन (१ मे), गांधी जयंती (२ ऑक्टोबर) आणि नाताळ (२५ डिसेंबर)** या दिवशीही एकाच वर्षात **सारखाच वार** असतो.

#### ४. लीप वर्ष ओळखणे

 * उदा. १९९६, २०१२, २०२४ ही लीप वर्षे आहेत (४ ने भाग जातो).

 * उदा. १६००, २०००, २४०० ही लीप शतक वर्षे आहेत (४०० ने भाग जातो).

 * *टीप:* १८००, १९०० ही लीप वर्षे **नाहीत**, कारण त्यांना ४०० ने भाग जात नाही.

### 📝 सरावासाठी उदाहरणे (Examples)

**उदाहरण १:** १ जानेवारी २०२३ ला रविवार होता, तर १ जानेवारी २०२४ ला कोणता वार असेल?

 * **स्पष्टीकरण:** २०२३ हे सामान्य वर्ष आहे. नियम १ नुसार, पुढील वर्षी वार १ दिवसाने पुढे सरकतो.

 * **उत्तर:** सोमवार.

**उदाहरण २:** ५ मार्चला सोमवार असेल, तर त्याच महिन्याच्या २८ तारखेला कोणता वार असेल?

 * **स्पष्टीकरण:** २८ - ५ = २३ दिवस. 23 \div 7 केल्यास बाकी २ उरते. सोमवार + २ दिवस = बुधवार.

 * **उत्तर:** बुधवार.

**उदाहरण ३:** २००८ या लीप वर्षात प्रजासत्ताक दिन (२६ जानेवारी) शनिवारी होता, तर त्याच वर्षाचा स्वातंत्र्य दिन (१५ ऑगस्ट) कोणत्या वारी असेल?

 * **स्पष्टीकरण:** जानेवारी ते ऑगस्ट मधील जास्तीचे दिवस मोजावे लागतील (फेब्रुवारी २९ दिवसांचा धरावा लागेल).

 * **उत्तर:** शुक्रवार.

### 💡 टीईटी परीक्षेत हमखास विचारले जाणारे प्रश्न:

१. "आज गुरुवार आहे, तर ९३ दिवसांनंतर कोणता वार असेल?" (रीस: $93 \div 7 = $ बाकी २; गुरुवार + २ = शनिवार).

२. "एका लीप वर्षाची सुरुवात शुक्रवाराने झाली असल्यास, त्या वर्षात कोणता वार ५३ वेळा येईल?" (रीस: लीप वर्षात १ आणि २ जानेवारीचे वार ५३ वेळा येतात, म्हणजेच शुक्रवार आणि शनिवार).

*मिशन TET/CTET 2026 साठी या नोट्स अभ्यासा. काही शंका असल्यास नक्की विचारा!*