*प्रश्न 1 ते 30, प्रत्येकी 1 गुण*
*1.* “समीपस्थ विकास क्षेत्र” ही संकल्पना कोणी मांडली?
A) पियाजे B) वायगोत्स्की C) कोहलबर्ग D) गार्डनर
*2.* मूलभूत साक्षरता आणि संख्यात्मकता कधी विकसित करायला हवी?
A) इयत्ता 1 ते 3 B) इयत्ता 3 ते 5 C) पूर्वप्राथमिक ते इयत्ता 2 D) इयत्ता 5 ते 8
*3.* मुलांमध्ये वैविध्य हे नैसर्गिक आहे. शिक्षकाने काय करावे?
A) सर्वांना एकसारखे शिकवावे
B) केवळ हुशार मुलांवर लक्ष केंद्रित करावे
C) विविधतेनुसार अध्यापन पद्धती बदलाव्यात
D) कमजोर मुलांना वेगळे बसवावे
*4.* खेळाद्वारे शिक्षण हे कोणत्या तत्त्वावर आधारित आहे?
A) शिक्षक केंद्रित B) बाल केंद्रित C) पुस्तक केंद्रित D) परीक्षा केंद्रित
*5.* “शिकण्याची अक्षमता” असलेल्या मुलासाठी कोणती पद्धत उपयुक्त?
A) उपचारात्मक शिक्षण B) अधिक गृहपाठ C) शिक्षा D) वर्गातून काढून टाकणे
*6.* मूल्यमापनाचा मुख्य उद्देश काय?
A) विद्यार्थ्यांना घाबरवणे
B) शिकण्याची पातळी तपासून सुधारणा करणे
C) फक्त गुण देणे
D) शाळेची नोंद ठेवणे
*7.* समावेशक शिक्षणाचा अर्थ काय?
A) फक्त सामान्य मुलांना शिकवणे
B) सर्व प्रकारच्या मुलांना एकत्र शिकवणे
C) वेगळी शाळा काढणे
D) फक्त दिव्यांग मुलांना शिकवणे
*8.* किशोरवयात होणारा प्रमुख बदल कोणता?
A) फक्त शारीरिक B) शारीरिक, मानसिक, सामाजिक C) फक्त बौद्धिक D) काहीच नाही
*9.* प्रेरणा देण्यासाठी शिक्षकाने काय करावे?
A) शिक्षा द्यावी B) तुलना करावी C) प्रोत्साहन व कौतुक करावे D) दुर्लक्ष करावे
*10.* पियाजेनुसार 7-11 वर्षे वयोगट कोणत्या अवस्थेत असतो?
A) संवेदनात्मक B) पूर्व संक्रियात्मक C) मूर्त संक्रियात्मक D) औपचारिक संक्रियात्मक
*11.* NCF 2005 चा भर कशावर आहे?
A) पाठ्यपुस्तक पाठ करणे B) रचनावादी शिक्षण C) फक्त परीक्षा D) शिक्षक व्याख्यान
*12.* बहुबुद्धिमत्ता सिद्धांत कोणी मांडला?
A) स्पीयरमन B) थर्स्टन C) हॉवर्ड गार्डनर D) बिनेट
*13.* विद्यार्थ्यांच्या चुका शिक्षकाने कशा हाताळाव्यात?
A) हसावे B) शिक्षेचा वापर करावा C) शिकण्याची संधी म्हणून घ्यावी D) दुर्लक्ष करावे
*14.* सतत व व्यापक मूल्यमापन (CCE) म्हणजे काय?
A) फक्त वर्षाच्या शेवटी परीक्षा
B) शिकवण्याच्या प्रक्रियेत सतत मूल्यमापन
C) फक्त तोंडी परीक्षा
D) फक्त प्रात्यक्षिक परीक्षा
*15.* मुलांमध्ये सर्जनशीलता वाढवण्यासाठी काय करावे?
A) ठराविक उत्तरेच अपेक्षित धरावी
B) मोकळी चर्चा व कल्पक कृतींना संधी द्यावी
C) फक्त पाठांतर करावे
D) स्पर्धा आयोजित करू नये
*16.* लैंगिक समानतेचा अर्थ काय?
A) मुलींना वेगळे शिकवणे
B) मुले व मुलींना समान संधी
C) फक्त मुलांना प्राधान्य
D) लिंगभेद करणे
*17.* “Zone of Proximal Development” मध्ये शिक्षकाची भूमिका काय?
A) फक्त निरीक्षक B) मार्गदर्शक व आधार देणारा C) परीक्षक D) निष्क्रिय
*18.* शिकण्याच्या शैली किती प्रकारच्या असतात?
A) 2 B) 3 – दृक, श्राव्य, कृती C) 5 D) 10
*19.* वर्गातील शिस्तीचा उत्तम मार्ग कोणता?
A) मारहाण B) नियम ठरवून सकारात्मक बळकटीकरण
C) वर्गातून बाहेर काढणे D) पालकांना बोलावणे
*20.* भावनिक बुद्धिमत्तेत काय समाविष्ट आहे?
A) फक्त गणित B) स्वतःच्या व इतरांच्या भावना ओळखणे
C) फक्त भाषा D) स्मरणशक्ती
*21.* उपचारात्मक शिक्षण कशासाठी आहे?
A) हुशार मुलांसाठी
B) कमजोर मुलांच्या अडचणी दूर करण्यासाठी
C) सर्वांसाठी सारखे
D) फक्त गृहपाठासाठी
*22.* शिक्षकाने प्रश्न कसे विचारावेत?
A) फक्त हो/नाही प्रकारचे
B) चिंतनशील व खुल्या स्वरूपाचे
C) फार कठीण
D) अजिबात विचारू नयेत
*23.* मुलांमध्ये भीती निर्माण न करता शिकवण्याची पद्धत कोणती?
A) शिक्षा B) भीतीदायक वातावरण C) सुरक्षित व आनंददायी वातावरण D) स्पर्धा
*24.* कृती संशोधनाचा उद्देश काय?
A) प्रबंध लिहिणे B) वर्गातील समस्या सोडवणे C) पुस्तक लिहिणे D) परीक्षा घेणे
*25.* मुलांच्या विकासावर परिणाम करणारा घटक कोणता नाही?
A) वातावरण B) अनुवंश C) शिक्षण D) मोबाईलचा ब्रँड
*26.* “Learning by doing” हे कोणाचे तत्त्व आहे?
A) रुसो B) जॉन ड्यूई C) फ्रोबेल D) माँटेसरी
*27.* वर्गातील वैविध्य हाताळण्यासाठी काय आवश्यक?
A) एकच अध्यापन पद्धत
B) विभेदीकरण
C) कमजोर मुलांना वेगळे करणे
D) फक्त पुस्तकावर अवलंबून राहणे
*28.* मूल्यशिक्षणाचा उद्देश काय?
A) गुण वाढवणे B) चांगले नागरिक घडवणे C) स्पर्धा वाढवणे D) गृहपाठ कमी करणे
*29.* शिक्षकाने पालकांशी कसा संबंध ठेवावा?
A) टाळावा B) सहकार्यात्मक व संवादपूर्ण C) फक्त तक्रार करावी D) संबंधच नसावा
*30.* RTE कायद्यानुसार प्राथमिक शिक्षण किती वर्षे मोफत व सक्तीचे आहे?
A) 5 वर्षे B) 8 वर्षे C) 10 वर्षे D) 12 वर्षे
