TET 2026: समास एवं अलंकार टेस्ट
मार्गदर्शन: श्री पेंधे सर (Educational Revolution)
शैक्षणिक क्रांती, एज्युकेशनल व्हिडिओ, घरचा अभ्यास पहिली ते पाचवी, स्पर्धा परीक्षा ज्ञान,
मार्गदर्शन: श्री पेंधे सर (Educational Revolution)
मराठी व्याकरण
प्रश्न 1 ते 100
1. ‘राम शाळेत जातो’ यात ‘राम’ कोणता शब्दभेद?
A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
उत्तर: B
2. ‘तो’ हा कोणता शब्दभेद?
A) नाम B) सर्वनाम C) क्रियाविशेषण D) अव्यय
उत्तर: B
3. ‘सुंदर’ हा कोणता शब्दभेद?
A) विशेषण B) नाम C) क्रियापद D) सर्वनाम
उत्तर: A
4. ‘लवकर’ हा कोणता शब्दभेद?
A) क्रियापद B) क्रियाविशेषण C) नाम D) अव्यय
उत्तर: B
5. ‘आणि’ हा कोणता शब्दभेद?
A) अव्यय B) उभयान्वयी अव्यय C) नाम D) सर्वनाम
उत्तर: B
6. ‘तो धावतो’ – ‘धावतो’ काय आहे?
A) नाम B) क्रियापद C) विशेषण D) सर्वनाम
उत्तर: B
7. ‘मोठा’ हा कोणता शब्दभेद?
A) विशेषण B) क्रियापद C) नाम D) अव्यय
उत्तर: A
8. ‘पण’ हा कोणता शब्दभेद?
A) उभयान्वयी अव्यय B) सर्वनाम C) नाम D) विशेषण
उत्तर: A
9. ‘खूप’ हा कोणता शब्दभेद?
A) क्रियाविशेषण B) नाम C) सर्वनाम D) अव्यय
उत्तर: A
10. ‘पुस्तक’ हा कोणता शब्दभेद?
A) नाम B) विशेषण C) सर्वनाम D) क्रियापद
उत्तर: A
11. ‘पुणे’ कोणते नाम?
A) जातिवाचक B) व्यक्तिवाचक C) भाववाचक D) विशेषण
उत्तर: B
12. ‘प्रेम’ कोणते नाम?
A) व्यक्तिवाचक B) भाववाचक C) जातिवाचक D) सर्वनाम
उत्तर: B
13. ‘मुलगा’ कोणते नाम?
A) जातिवाचक B) व्यक्तिवाचक C) भाववाचक D) विशेषण
उत्तर: A
14. ‘मी’ कोणते सर्वनाम?
A) दर्शक B) पुरुषवाचक C) प्रश्नार्थक D) अनिश्चित
उत्तर: B
15. ‘कोण’ कोणते सर्वनाम?
A) प्रश्नार्थक B) दर्शक C) पुरुषवाचक D) विशेषण
उत्तर: A
16. ‘तो’ कोणते सर्वनाम?
A) दर्शक B) प्रश्नार्थक C) भाववाचक D) नाम
उत्तर: A
17. ‘आपण’ कोणते सर्वनाम?
A) पुरुषवाचक B) प्रश्नार्थक C) दर्शक D) विशेषण
उत्तर: A
18. ‘काय’ कोणते सर्वनाम?
A) प्रश्नार्थक B) दर्शक C) नाम D) विशेषण
उत्तर: A
19. ‘हे’ कोणते सर्वनाम?
A) दर्शक B) पुरुषवाचक C) प्रश्नार्थक D) अव्यय
उत्तर: A
20. ‘त्याने’ कोणता प्रकार?
A) सर्वनाम B) नाम C) विशेषण D) क्रियापद
उत्तर: A
---
21. ‘तो खातो’ – कोणता काळ?
A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: B
22. ‘तो खाल्ला’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) अपूर्ण
उत्तर: B
23. ‘तो खाईल’ – कोणता काळ?
A) भविष्य B) भूत C) वर्तमान D) अपूर्ण
उत्तर: A
24. ‘तो धावतो’ –
A) सकर्मक B) अकर्मक C) विशेषण D) अव्यय
उत्तर: B
25. ‘तो पुस्तक वाचतो’ –
A) अकर्मक B) सकर्मक C) विशेषण D) अव्यय
उत्तर: B
26. ‘करतो’ –
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
27. ‘केला’ –
A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) अपूर्ण
उत्तर: A
28. ‘करणार’ –
A) भविष्य B) भूत C) वर्तमान D) पूर्ण
उत्तर: A
29. ‘खेळतो’ –
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
30. ‘खेळला’ –
A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) अपूर्ण
उत्तर: A
31. ‘तो धावत आहे’ –
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
32. ‘तो धावत होता’ –
A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
33. ‘तो धावणार आहे’ –
A) भविष्य B) भूत C) वर्तमान D) पूर्ण
उत्तर: A
34. ‘खात आहे’ –
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
35. ‘खात होता’ –
A) भूत B) वर्तमान C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
36. ‘हात टेकणे’ अर्थ?
A) जिंकणे B) हार मानणे C) धावणे D) बोलणे
उत्तर: B
37. ‘डोळ्यात तेल घालून पाहणे’ अर्थ?
A) झोपणे B) काळजीपूर्वक पाहणे C) रडणे D) धावणे
उत्तर: B
38. ‘नाक कापणे’ अर्थ?
A) सन्मान B) अपमान C) धावणे D) बोलणे
उत्तर: B
39. ‘अति तिथे माती’ अर्थ?
A) जास्त नुकसान B) कमी काम C) धावणे D) बोलणे
उत्तर: A
40. ‘जशी करणी तशी भरणी’ अर्थ?
A) चांगले वागा B) कर्माचे फळ मिळते C) रडणे D) खेळणे
उत्तर: B
---
41. ‘मोठा’ विरुद्धार्थी शब्द कोणता?
A) उंच B) लहान C) मोठेपणा D) जास्त
उत्तर: B
42. ‘सूर्य’ समानार्थी शब्द कोणता?
A) चंद्र B) तारा C) रवि D) आकाश
उत्तर: C
43. ‘राजा’ चे स्त्रीलिंग काय?
A) राजी B) राणी C) राजकन्या D) राजमाता
उत्तर: B
44. ‘मुलगा’ चे अनेकवचन काय?
A) मुलगा B) मुलगे C) मुलगी D) मुलांचे
उत्तर: B
45. ‘देवालय’ हा कोणत्या संधीचा परिणाम?
A) देव + आलय B) देव + लय C) देवा + लय D) देव + अलय
उत्तर: A
46. ‘राम-लक्ष्मण’ कोणता समास?
A) तत्पुरुष B) द्वंद्व C) बहुव्रीही D) कर्मधारय
उत्तर: B
47. ‘एकच प्याला’ चे लेखक कोण?
A) वि. स. खांडेकर B) राम गणेश गडकरी C) पु. ल. देशपांडे D) तेंडुलकर
उत्तर: B
48. ‘ययाती’ कादंबरी कोणी लिहिली?
A) नेमाडे B) खांडेकर C) सावंत D) देसाई
उत्तर: B
49. ‘मृत्युंजय’ कादंबरीचे लेखक कोण?
A) रणजित देसाई B) शिवाजी सावंत C) नेमाडे D) गडकरी
उत्तर: B
50. ‘स्वामी’ कादंबरीचे लेखक कोण?
A) सावंत B) देसाई C) खांडेकर D) तेंडुलकर
उत्तर: B
---
51. ‘सुंदर’ कोणता विशेषण प्रकार?
A) संख्यावाचक B) गुणवाचक C) निर्देशवाचक D) संबंधी
उत्तर: B
52. ‘दोन’ कोणता विशेषण प्रकार?
A) गुणवाचक B) संख्यावाचक C) निर्देशवाचक D) भाववाचक
उत्तर: B
53. ‘हा’ कोणता विशेषण प्रकार?
A) निर्देशवाचक B) संख्यावाचक C) गुणवाचक D) संबंधी
उत्तर: A
54. ‘तो आला’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: B
55. ‘तो येईल’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: C
56. ‘तो येतो’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
57. ‘अभंग’ कोणत्या प्रकारात येतो?
A) गद्य B) काव्य C) नाटक D) कथा
उत्तर: B
58. ‘मनाचे श्लोक’ कोणी लिहिले?
A) तुकाराम B) रामदास C) ज्ञानेश्वर D) नामदेव
उत्तर: B
59. ‘ज्ञानेश्वरी’ चे लेखक कोण?
A) तुकाराम B) ज्ञानेश्वर C) नामदेव D) एकनाथ
उत्तर: B
60. ‘गीत रामायण’ कोणी लिहिले?
A) तेंडुलकर B) माडगूळकर C) खांडेकर D) देसाई
उत्तर: B
---
61. ‘तू चंद्रासारखा आहेस’ – कोणता अलंकार?
A) रूपक B) उपमा C) अनुप्रास D) यमक
उत्तर: B
62. ‘तू चंद्र आहेस’ – कोणता अलंकार?
A) रूपक B) उपमा C) अनुप्रास D) यमक
उत्तर: A
63. ‘चंचल चित्ता’ – कोणता अलंकार?
A) उपमा B) अनुप्रास C) रूपक D) यमक
उत्तर: B
64. ‘आणि’ हा कोणता प्रकार?
A) अव्यय B) उभयान्वयी अव्यय C) नाम D) सर्वनाम
उत्तर: B
65. ‘परंतु’ कोणता प्रकार?
A) नाम B) उभयान्वयी अव्यय C) सर्वनाम D) विशेषण
उत्तर: B
66. ‘मध्ये’ कोणता प्रकार?
A) संबंधदर्शक अव्यय B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
उत्तर: A
67. ‘वर’ कोणता प्रकार?
A) संबंधदर्शक अव्यय B) नाम C) विशेषण D) सर्वनाम
उत्तर: A
68. ‘खूप’ कोणता प्रकार?
A) नाम B) क्रियाविशेषण C) सर्वनाम D) विशेषण
उत्तर: B
69. ‘लवकर’ कोणता प्रकार?
A) नाम B) क्रियाविशेषण C) विशेषण D) सर्वनाम
उत्तर: B
70. ‘आज’ कोणता प्रकार?
A) नाम B) क्रियाविशेषण C) सर्वनाम D) विशेषण
उत्तर: B
---
71. ‘मी’ कोणता पुरुष?
A) प्रथम B) द्वितीय C) तृतीय D) अन्य
उत्तर: A
72. ‘तू’ कोणता पुरुष?
A) प्रथम B) द्वितीय C) तृतीय D) अन्य
उत्तर: B
73. ‘तो’ कोणता पुरुष?
A) प्रथम B) द्वितीय C) तृतीय D) अन्य
उत्तर: C
74. ‘कोण’ कोणता प्रकार?
A) दर्शक B) प्रश्नार्थक सर्वनाम C) नाम D) विशेषण
उत्तर: B
75. ‘काही’ कोणता प्रकार?
A) प्रश्नार्थक B) अनिश्चित सर्वनाम C) दर्शक D) विशेषण
उत्तर: B
76. ‘हे’ कोणता प्रकार?
A) दर्शक सर्वनाम B) प्रश्नार्थक C) नाम D) विशेषण
उत्तर: A
77. ‘रामाने’ कोणती विभक्ती?
A) द्वितीया B) तृतीया C) चतुर्थी D) पंचमी
उत्तर: B
78. ‘रामाला’ कोणती विभक्ती?
A) चतुर्थी B) द्वितीया C) तृतीया D) षष्ठी
उत्तर: A
79. ‘रामाचा’ कोणती विभक्ती?
A) पंचमी B) षष्ठी C) सप्तमी D) प्रथमा
उत्तर: B
80. ‘रामात’ कोणती विभक्ती?
A) सप्तमी B) प्रथमा C) द्वितीया D) पंचमी
उत्तर: A
---
81. ‘जा!’ – वाक्यप्रकार कोणता?
A) विधानार्थी B) प्रश्नार्थी C) आज्ञार्थी D) उद्गारार्थी
उत्तर: C
82. ‘काय सुंदर!’ – वाक्यप्रकार?
A) विधानार्थी B) प्रश्नार्थी C) आज्ञार्थी D) उद्गारार्थी
उत्तर: D
83. ‘तो येईल’ – वाक्यप्रकार?
A) विधानार्थी B) प्रश्नार्थी C) आज्ञार्थी D) उद्गारार्थी
उत्तर: A
84. ‘तू येणार का?’ – वाक्यप्रकार?
A) विधानार्थी B) प्रश्नार्थी C) आज्ञार्थी D) उद्गारार्थी
उत्तर: B
85. ‘हसणे’ कोणते नाम?
A) जातिवाचक B) भाववाचक C) व्यक्तिवाचक D) विशेषण
उत्तर: B
86. ‘पाणी’ कोणते नाम?
A) व्यक्तिवाचक B) जातिवाचक C) भाववाचक D) विशेषण
उत्तर: B
87. ‘भारत’ कोणते नाम?
A) जातिवाचक B) व्यक्तिवाचक C) भाववाचक D) विशेषण
उत्तर: B
88. ‘खेळणे’ –
A) नाम B) धातू रूप C) विशेषण D) सर्वनाम
उत्तर: B
89. ‘बसला’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: B
90. ‘बसतो’ – कोणता काळ?
A) वर्तमान B) भूत C) भविष्य D) पूर्ण
उत्तर: A
---
91. ‘बसणार’ – कोणता काळ?
A) भविष्य B) भूत C) वर्तमान D) पूर्ण
उत्तर: A
92. ‘हात वर करणे’ अर्थ?
A) जिंकणे B) शरण जाणे C) धावणे D) बोलणे
उत्तर: B
93. ‘डोळे उघडणे’ अर्थ?
A) झोपणे B) जाणिव होणे C) रडणे D) धावणे
उत्तर: B
94. ‘कान देणे’ अर्थ?
A) बोलणे B) लक्ष देणे C) धावणे D) रडणे
उत्तर: B
95. ‘तोंड देणे’ अर्थ?
A) पळणे B) सामना करणे C) रडणे D) झोपणे
उत्तर: B
96. ‘नाव कमावणे’ अर्थ?
A) हरवणे B) प्रसिद्ध होणे C) रडणे D) धावणे
उत्तर: B
97. ‘आकाश-पाताळ एक करणे’ अर्थ?
A) झोपणे B) खूप प्रयत्न करणे C) धावणे D) रडणे
उत्तर: B
98. ‘पाणी पाजणे’ अर्थ?
A) मदत करणे B) पराभूत करणे C) धावणे D) झोपणे
उत्तर: B
99. ‘डोकं खाणे’ अर्थ?
A) जेवणे B) त्रास देणे C) धावणे D) झोपणे
उत्तर: 5
Tet,Ctet परीक्षेच्या संपूर्ण नोट्स मिळतील ,Tet,Ctet परीक्षेच्या परिपूर्ण तयारीसाठी संपर्क जबडे सर 9822460802
टिप- 1 मे महाराष्ट्र दिनानिमित्त खास ऑफर फक्त 199 मध्ये नोट्स + मार्गदर्शन मिळेल( ही ऑफर फक्त एक दिवस)
100. ‘मन लावणे’ अर्थ?
A) खेळणे B) एकाग्र होणे C) धावणे D) झोपणे
उत्तर: B
यहाँ 'वर्तनी' और 'कारक' पर आधारित एक उच्च स्तरीय (Difficult) 30 अंकों की टेस्ट सीरीज तैयार की गई है।
यह प्रश्नपत्र केवल रटने पर नहीं, बल्कि व्याकरणिक समझ और सूक्ष्म नियमों (Critical Concepts) पर आधारित है।
कुल अंक: 30 | समय: 25 मिनट
1. निम्नलिखित में से किस विकल्प के सभी शब्द शुद्ध हैं?
(A) अहोरात्र, कोमलांगी, निरपराध
(B) तदोपरांत, आभ्यांतरिक, मिष्ठान
(C) उपर्युक्त, प्रज्वलित, अहिल्या
(D) कैलाश, वाल्मीकि, संग्रहित
2. 'हिरण्यकशिपु' शब्द का सही वर्तनी रूप पहचानिए:
(A) हिरण्यकश्यप (B) हिरण्यकशिपु (C) हिरण्यकशिपू (D) हिरण्यकश्यपु
3. 'शृंगार' और 'शृंखला' में अशुद्धि का कारण क्या है?
(A) संयुक्त वर्ण (B) ऋ की मात्रा और र का भ्रम (C) पंचमाक्षर दोष (D) स्वर लोप
4. 'उज्ज्वल' शब्द में दोनों 'ज' आधे होने का व्याकरणिक कारण क्या है?
(A) व्यंजन संधि (उत् + ज्वल) (B) स्वर संधि (C) विसर्ग संधि (D) यह एक अपवाद है
5. अशुद्ध शब्द का चयन कीजिए:
(A) ज्योत्स्ना (B) अंत्याक्षरी (C) माहात्म्य (D) कवियित्री
6. 'अनुगृहीत' में 'गृ' के नीचे लगी मात्रा है:
(A) पदेन र (B) रेफ (C) ऋ स्वर (D) आधा र
7. निम्नलिखित में से किस शब्द की वर्तनी शुद्ध है?
(A) संन्यासी (B) सन्यासी (C) सनन्यासी (D) संनयासी
8. 'विदुषी' शब्द का सही रूप क्या है?
(A) विदूषी (B) विदुषि (C) विदुषी (D) विदूषि
9. 'द्वारका' और 'अहल्या' में कौन सी अशुद्धि सामान्यतः छात्र करते हैं?
(A) अनावश्यक इ-स्वर का प्रयोग (B) र के रूप (C) ष/श का अंतर (D) द्वित्व वर्ण
10. 'शुश्रूषा' शब्द का अर्थ और शुद्ध वर्तनी की दृष्टि से सही विकल्प है:
(A) सेवा-टहल (B) सुनना (C) देखना (D) इच्छा
11-15: नीचे दिए गए शब्दों में से शुद्ध शब्द चुनें:
11. (A) मिष्टान्न (B) मिष्ठान (C) मिष्ठान्न (D) मिष्टान
12. (A) रचयिता (B) रचियता (C) रचायिता (D) रचयता
13. (A) प्रदर्शनी (B) प्रदर्शिनी (C) प्रदर्शणी (D) प्रदशनी
14. (A) आशीर्वाद (B) अर्शिवाद (C) आशीवाद (D) अशिर्वाद
15. (A) युधिष्ठिर (B) युधिष्ठर (C) युद्धिष्ठिर (D) युधिष्टर
16. "वह गुरु से व्याकरण पढ़ता है" - इस वाक्य में 'से' किस कारक का बोध कराता है?
(A) करण (B) अपादान (C) कर्म (D) संप्रदान
(नोट: नियम- नियमपूर्वक विद्या ग्रहण करने में अपादान होता है)
17. "राजा ने निर्धनों को कंबल दिए" - यहाँ 'निर्धनों को' में कौन सा कारक है?
(A) कर्म (B) संप्रदान (C) करण (D) संबंध
18. "वह पैर से लंगड़ा है" - रेखांकित शब्द में कारक पहचानिए:
(A) अपादान (B) करण (C) अधिकरण (D) कर्ता
19. "पेड़ से पत्ता गिरा" और "वह सांप से डरता है" - इन दोनों में समान कारक है:
(A) अपादान (B) करण (C) कर्म (D) संप्रदान
20. 'आलोक माँ के लिए दवाई लाया' - वाक्य में प्रयुक्त कारक है:
(A) कर्म (B) संप्रदान (C) कर्ता (D) संबंध
21. "हे राम! रक्षा करो" - यहाँ कौन सा कारक है?
(A) संबोधन (B) अधिकरण (C) संबंध (D) अपादान
22. "मेज पर पुस्तक रखी है" - 'पर' किस कारक की विभक्ति है?
(A) अधिकरण (B) कर्म (C) अपादान (D) संप्रदान
23. 'क्रिया का आधार' सूचित करने वाला कारक क्या कहलाता है?
(A) संप्रदान (B) अधिकरण (C) संबंध (D) करण
24. "राम की गाय बहुत दूध देती है" - 'राम की' में कारक है:
(A) कर्ता (B) संबंध (C) कर्म (D) अधिकरण
25. "शिकारी ने शेर को बंदूक से मारा" - इस वाक्य में क्रमशः कौन-कौन से कारक हैं?
(A) कर्ता, कर्म, करण (B) कर्ता, करण, कर्म (C) कर्म, करण, कर्ता (D) इनमें से कोई नहीं
26. किस कारक में 'से' विभक्ति का प्रयोग 'साधन' के अर्थ में होता है?
(A) अपादान (B) करण (C) संप्रदान (D) कर्म
27. "वह घर से बाहर गया" - में कारक है:
(A) कर्ता (B) अपादान (C) कर्म (D) करण
28. "सीता राम से सुंदर है" - तुलना के भाव में कौन सा कारक प्रयुक्त होता है?
(A) करण (B) अपादान (C) संप्रदान (D) संबंध
29. 'को' विभक्ति का प्रयोग किन दो कारकों में होता है?
(A) कर्म और संप्रदान (B) कर्म और करण (C) कर्ता और कर्म (D) संप्रदान और अपादान
30. "छत से पानी टपका" - यहाँ 'से' किस कारक का सूचक है?
(A) अपादान (B) करण (C) अधिकरण (D) कर्म
श्री पेंधे सर, आशा है यह टेस्ट आपके विद्यार्थियों के लिए मील का पत्थर साबित होगा।
हिंदी के वर्तनी और कारक सिरीज के उत्तर सूची
पेंधे सर, आपकी Educational Revolution की टीम और विद्यार्थियों के लिए यहाँ समास और अलंकार पर आधारित एक अत्यंत चुनौतीपूर्ण 30 अंकों की टेस्ट सीरीज दी गई है। यह प्रश्न सीधे TET के उच्च स्तर को ध्यान में रखकर बनाए गए हैं।
कुल अंक: 30 | समय: 25 मिनट
1. 'घनश्याम' शब्द में कौन सा समास है, यदि इसका विग्रह 'घन के समान श्याम' हो?
(A) बहुव्रीहि (B) कर्मधारय (C) अव्ययीभाव (D) तत्पुरुष
2. 'यथाशक्ति' में कौन सा समास है?
(A) कर्मधारय (B) द्वंद्व (C) अव्ययीभाव (D) द्विगु
3. निम्नलिखित में से किस शब्द में 'द्विगु समास' नहीं है?
(A) पंचामृत (B) त्रिलोक (C) चतुर्भुज (विष्णु के अर्थ में) (D) शताब्दी
4. 'दहीबड़ा' शब्द का सही समास-विग्रह और समास पहचानिए:
(A) दही का बड़ा - तत्पुरुष (B) दही में डूबा बड़ा - तत्पुरुष (C) दही और बड़ा - द्वंद्व (D) दही रूपी बड़ा - कर्मधारय
5. 'मध्यावधि' में कौन सा समास है?
(A) कर्मधारय (B) द्विगु (C) तत्पुरुष (D) द्वंद्व
6. 'पर्णकुटी' शब्द में कौन सा समास है?
(A) तत्पुरुष (B) द्वंद्व (C) कर्मधारय (D) बहुव्रीहि
7. 'गजानन' में बहुव्रीहि समास है क्योंकि:
(A) इसमें पहला पद संख्यावाचक है (B) इसमें दोनों पद प्रधान हैं (C) इसमें कोई तीसरा अर्थ (गणेश) प्रधान है (D) इसमें विशेषण-विशेष्य संबंध है
8. 'शीतोष्ण' का समास विग्रह होगा:
(A) शीत का उष्ण (B) शीत और उष्ण (C) शीत या उष्ण (D) शीत में उष्ण
9. 'हथकड़ी' में कौन सा तत्पुरुष समास है?
(A) करण तत्पुरुष (B) संप्रदान तत्पुरुष (C) संबंध तत्पुरुष (D) अपादान तत्पुरुष
10. 'नरोत्तम' में समास है:
(A) कर्मधारय (B) तत्पुरुष (C) द्वंद्व (D) अव्ययीभाव
11-15: सही समास का मिलान करें (कूट आधारित):
11. आजन्म - (अव्ययीभाव)
12. नीलकंठ - (बहुव्रीहि)
13. राजपुत्र - (तत्पुरुष)
14. पाप-पुण्य - (द्वंद्व)
15. नवरत्न - (द्विगु)
16. "तरनि तनूजा तट तमाल तरुवर बहु छाए" - में अलंकार है:
(A) यमक (B) अनुप्रास (C) उपमा (D) उत्प्रेक्षा
17. "कनक कनक ते सौ गुनी, मादकता अधिकाय" - यहाँ अलंकार पहचानिए:
(A) श्लेष (B) यमक (C) रूपक (D) अतिशयोक्ति
18. "चरन कमल बंदौ हरिराई" - में कौन सा अलंकार है?
(A) उपमा (B) रूपक (C) उत्प्रेक्षा (D) अतिशयोक्ति
19. "पीपर पात सरिस मन डोला" - में 'सरिस' क्या है?
(A) उपमेय (B) उपमान (C) वाचक शब्द (D) साधारण धर्म
20. जहाँ उपमेय में उपमान की 'संभावना' व्यक्त की जाए, वहाँ होता है:
(A) उपमा (B) रूपक (C) उत्प्रेक्षा (D) श्लेष
21. "रहिमन पानी राखिए, बिन पानी सब सून" - में अलंकार है:
(A) यमक (B) श्लेष (C) अनुप्रास (D) वक्रोक्ति
22. "मनु मानो, जनु जानो" शब्द किस अलंकार की पहचान हैं?
(A) रूपक (B) उपमा (C) उत्प्रेक्षा (D) भ्रांतिमान
23. "हनुमान की पूँछ में लगन न पायी आग, लंका सिगरी जरि गई गए निसाचर भाग" - अलंकार है:
(A) अन्योक्ति (B) अतिशयोक्ति (C) विभावना (D) विशेषोक्ति
24. "बिनु पद चलै सुनै बिनु काना" - जहाँ बिना कारण के कार्य हो, वहाँ होता है:
(A) विभावना (B) विशेषोक्ति (C) रूपक (D) यमक
25. "मुख बाल रवि सम लाल होकर ज्वाल सा बोधित हुआ" - यहाँ कौन सा अलंकार है?
(A) उपमा (B) रूपक (C) उत्प्रेक्षा (D) मानवीकरण
26. 'श्लेष' का अर्थ क्या है?
(A) दोहराव (B) तुलना (C) चिपका हुआ (D) बढ़ा-चढ़ाकर
27. "सजना है मुझे सजना के लिए" - में अलंकार है:
(A) यमक (B) अनुप्रास (C) श्लेष (D) पुनरुक्ति
28. "फूल हँसे कलियाँ मुसकाईं" - यहाँ निर्जीव पर मानवीय क्रिया का आरोप है, अतः अलंकार है:
(A) मानवीकरण (B) रूपक (C) उपमा (D) अतिशयोक्ति
29. "मैया मैं तो चंद्र-खिलौना लैहौं" - में अलंकार है:
(A) उपमा (B) रूपक (C) उत्प्रेक्षा (D) यमक
30. "कहत सपरत रीझत खिझत..." - यहाँ शब्दों की आवृत्ति के कारण अलंकार है:
(A) अनुप्रास (B) यमक (C) श्लेष (D) उपमा
'र' के प्रयोग में सबसे ज्यादा गलतियाँ होती हैं। इसके मुख्य रूप इस प्रकार हैं:
आधुनिक हिंदी में पंचमाक्षर (ङ, ञ, ण, न, म) के स्थान पर अनुस्वार (बिंदु) का प्रयोग मानक माना जाता है, लेकिन कुछ संधियाँ इसे बदल देती हैं।
कुछ शब्दों की बनावट प्रत्यय (Suffix) लगने से बदल जाती है।
जब दो आधे व्यंजन साथ आते हैं, तो भ्रम पैदा होता है।
*📚मिशन TET/CTET 2026💠*
{दररोज महत्वाच्या 30 प्रश्नांचा सराव}
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
☞ 𝐓𝐨𝐝𝐚𝐲 𝗘𝘃𝗲𝗿𝘆 𝗧𝗲𝘀𝘁
🄼🄾🅂🅃 𝕋𝔼𝕋 🄸🄼🄿
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
🄳🄰🅃🄴 :*April 𝟐𝟎𝟐𝟔*
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
*`(एकूण प्रश्न -गुण-30)`*
👇👇👇🙇♀️👨💻🙇♂️👇👇👇👇
येथे तुमच्यासाठी वरील घटकावर आधारित, तुम्ही दिलेल्या प्रश्नांच्या स्वरूपाची 30 प्रश्नांची सराव चाचणी (Quiz) तयार केली आहे. ही चाचणी तुम्हाला सराव करून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.अभ्यासासाठी शुभेच्छा!
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
🆃︎🅴︎🆃︎ 🅶︎🆁︎🅾︎🆄︎🅿︎
🄰🄳🄳 🅃🄷🄸🅂👇
https://chat.whatsapp.com/GHZnN4vjPNb9nQmLYcBjif?mode=gi_t
*📚मिशन TET/CTET 2026💠*
{दररोज महत्वाच्या 30 प्रश्नांचा सराव}
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
☞ 𝐓𝐨𝐝𝐚𝐲 𝗘𝘃𝗲𝗿𝘆 𝗧𝗲𝘀𝘁
🄼🄾🅂🅃 𝕋𝔼𝕋 🄸🄼🄿
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
🄳🄰🅃🄴 :*April 𝟐𝟎𝟐𝟔*
edium;">-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴*`(एकूण प्रश्न -गुण-30)`*
👇👇👇🙇♀️👨💻🙇♂️👇👇👇👇
येथे तुमच्यासाठी वरील घटकावर आधारित, तुम्ही दिलेल्या प्रश्नांच्या स्वरूपाची 30 प्रश्नांची सराव चाचणी (Quiz) तयार केली आहे. ही चाचणी तुम्हाला सराव करून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.अभ्यासासाठी शुभेच्छा!
-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴-̴
🆃︎🅴︎🆃︎ 🅶︎🆁︎🅾︎🆄︎🅿︎
🄰🄳🄳 🅃🄷🄸🅂👇
https://chat.whatsapp.com/GHZnN4vjPNb9nQmLYcBjif?mode=gi_t
_पुढील काही व्हिडिओ ची मालिका आता आपल्याला शेवटच्या ग्रुप वर मिळणार आहे_
Video ११
- अध्यापन पद्धती
https://youtu.be/9R-VHYQ2da0?si=hACi96sannYPIdb4
🔊 *TET अभ्यासक्रमाचे सर्व व्हिडिओ आमच्या ह्या blog वर पहा*
🪀🇯🇴🇮🇳 🇳🇴🇼
*✤┈┈┈┈┈••✦✦••┈┈┈┈┈✤*
*शैक्षणिक व्यासपीठ*
**
✊🚩✊ https://chat.whatsapp.com/CRPiDnTjfnRJv017X6J5EK
👆🏻 *ही महत्वाची माहिती,नक्की शेअर करा*
*`सौजन्य व संकलन `*
*----🅿︎🅿️🅿️----*
ज्यात विषयावर हा ब्लॉग वर सर्व व्हिडिओ क्रमाने मिळतील...
🖋️ *आपला मित्र - एक शिक्षक*
(संकलन पी पी पेंधे )
_पुढील काही व्हिडिओ ची मालिका आता आपल्याला शेवटच्या ग्रुप वर मिळणार आहे_
Video 02
- बालकाची वाढ व विकास भाग 2
https://youtu.be/pTLhzGZHzmo?si=KO29SS3E2zAJFt2E
🔊 *TET अभ्यासक्रमाचे सर्व व्हिडिओ आमच्या ह्या युट्यूब चॅनेल वर पहा*
🪀🇯🇴🇮🇳 🇳🇴🇼
*✤┈┈┈┈┈••✦✦••┈┈┈┈┈✤*
*शैक्षणिक व्यासपीठ*
**
✊🚩✊ *https://chat.whatsapp.com/CRPiDnTjfnRJv017X6J5EK*
👆🏻 *ही महत्वाची माहिती,नक्की शेअर करा*
*`सौजन्य व संकलन `*
*----🅿︎🅿️🅿️----*
ज्यात विषयावर हा ब्लॉग वर सर्व व्हिडिओ क्रमाने मिळतील...
🖋️ *आपला मित्र - एक शिक्षक*
(संकलन पी पी पेंधे )
_पुढील काही व्हिडिओ ची मालिका आता आपल्याला शेवटच्या ग्रुप वर मिळणार आहे_
Video 02
- मानसशास्त्र स्वरूप व व्याप्ती
https://youtu.be/Cl6N3Z4JtRk?si=J40XnUzeOb6IdWez
🔊 *TET अभ्यासक्रमाचे सर्व व्हिडिओ आमच्या ह्या युट्यूब चॅनेल वर पहा*
🪀🇯🇴🇮🇳 🇳🇴🇼
*✤┈┈┈┈┈••✦✦••┈┈┈┈┈✤*
*शैक्षणिक व्यासपीठ*
**
✊🚩✊ *https://chat.whatsapp.com/CRPiDnTjfnRJv017X6J5EK*
👆🏻 *ही महत्वाची माहिती,नक्की शेअर करा*
*`सौजन्य व संकलन `*
*----🅿︎🅿️🅿️----*
ज्यात विषयावर हा ब्लॉग वर सर्व व्हिडिओ क्रमाने मिळतील...
🖋️ *आपला मित्र - एक शिक्षक*
(संकलन पी पी पेंधे )
टी टी ग्रुप
शाळा
स्तरावरील पहिल्या व दुसऱ्या मेळाव्याचीसांख्यिकीय माहिती संकलित करण्यासाठी
बालशिक्षण विभाग व प्रथम संस्थेद्वारे तयार
करण्यात आलेल्या वेबपोर्टलच्या https://gpconnect.prathaminsights.in/gp/MH/home/srm वापर करण्यात यावा.
📲📲📲📳📲📲📲📳📳📳📲📲📲📲
जिल्हा परिषद ठाणे https://youtube.com/watch?v=nbrv3e2T-rc&feature=shared केंद्र = पडवळपाडा खेळाची लिंक टच करा 👇👇 तिसरा दिवस *मार...