2) सजीवसृष्टी
06.72.01 निरीक्षणक्षम वैशिष्ट्यांच्या आधारे (उदा. देखावा, पोत, कार्य, सुगंध, इत्यादी) पदार्थ आणि सजीव ओळखतात. जसे की वनस्पतिज तंतू, फुले.
प्रश्न: खालील प्रश्नांची उत्तरे तुमच्या शब्दांत लिहा.
अ. वनस्पती आणि प्राणी यांमधील फरक स्पष्ट करा.
आ. वनस्पती आणि प्राणी यांमधील साम्य स्पष्ट करा.
इ. वनस्पती सृष्टी आपल्यासाठी कशी उपयोगी आहे?
ई. प्राणी सृष्टी आपल्यासाठी कशी उपयोगी आहे?
3. सजीव हे निर्जीवांपेक्षा वेगळे का आहेत?
📲🪭📲🪭📲🪭👇🪭📲🪭📲
3) सजीवातील विविधता आणि वर्गीकरण
६. खालील प्रश्नांची उत्तरे द्या
अ. वनस्पतीचे अवयव कोणते ?
आ. मुळांची कार्ये कोणती ?
इ. सजीवांच्या वर्गीकरणाची आवश्यकता का आहे?
ई. सजीवांचे वर्गीकरण करताना कोणते निकष विचारात घेतले जातात ?
उ. वेलींची काही वैशिष्ट्ये सांगा.
ऊ. रोपट्याची वैशिष्ट्ये सांगून उदाहरणे दया.
ए. प्राण्यांचे आणि वनस्पतींचे वर्गीकरण कोणकोणत्या निकषांच्या आधारे कराल?
ऐ. प्राण्यांच्या शरीराचे संरक्षण कशामुळे होते ?
प्रश्न: सत्य की असत्य ओळखा.
अ. गोगलगाय हा जलचर प्राणी आहे.
आ. उभयचर प्राणी हवा व पाण्यात राहू शकतात.
३. पृष्ठवंशीय प्राण्यांत मेंदूचे कार्य अधिक विकसित झालेले असते.
ई. अमिबा हा बहुपेशीय प्राणी आहे.
प्रश्न: दोन नावे लिहा.
अ. सपुष्प वनस्पती
आ. अपुष्प वनस्पती
इ. वृक्ष
ई . वेल वनस्पती
उ.झुडूप
ऊ. वार्षिक वनस्पती
ए. द्विवार्षिक वनस्पती
ऐ. बहुवार्षिक
आपली अस्थिसंस्था आणि त्वचा
प्रश्नः खालील प्रश्नांची उत्तरे तुमच्या शब्दांत लिहा.
अ. तुमच्या शरीरातील त्वचा कोणकोणती कार्ये करते ?
आ. तुमच्या शरीराची हाडे मजबूत व निरोगी राहण्यासाठी तुम्ही काय काय कराल ?
इ. मानवी अस्थिसंस्थेची कार्ये कोणती ?
ई. आपल्या शरीराची हाडे मोडण्याची कारणे सांगा.
उ. हाडांचे प्रकार कित्ती व कोणते ?
06.72.02 गुणधर्म, संरचना व कार्य यांच्या आधारे पदार्थ आणि सजीव यांचे वर्गीकरण करतात, जसे की तंतू आणि धागा: सोट मूळ आणि तंतुमय मूळ; विद्युत वाहक आणि विद्युत रोधक, इत्यादी.
३) सजीवातील विविधता आणि वर्गीकरण
प्रश्न: सांगा, मी कोणाशी जोडी लावू ?
'क' गट 'ख' गट
अ. उभयचर १. माकड
आ. पृष्ठवंशीय २. साप
इ. खवले असणारे ३. बेडूक
प्रश्न: आमच्यात वेगळा कोण?
अ. बुरशी, भूछत्र, शेवंती स्पायरोगायरा
आ. आंबा, वह, ताड, हरभरा
इ. द्राक्षे, संत्रे, लिंबू, जास्वंद
ई. सूर्यफूल, वह, ज्वारी, बाजरी
उ. पेरू, मुळा, गाजर, बीट
ऊ. हरीण, मासा, मानव, कृमी.
१९ कार्य आणि ऊर्जा
प्रश्न आमच्यात फरक काय आहे?
अ. सपुष्प वनस्पती,अपुष्प वनस्पती
आ. वृक्ष, झुडूप
इ. पृष्ठवंशीय प्राणी,अपृष्ठवंशीय प्राणी
प्रश्न: काय सांगाल?
अ. विस्थापन झाले असे केव्हा म्हणता येईल ?
आ. कार्य मोजण्यासाठी कशाचा विचार करावा लागेल ?
इ. ऊर्जेची विविध रूपे कोणती?
ई. निसर्गातील ऊर्जा रूपांतरणाची एक साखळी सांगा,
उ . ऊर्जा बचत का करावी ?
ऊ. हरित ऊर्जा कशाला म्हणतात ?
ए. अपारंपरिक ऊर्जा स्रोत कशास म्हणतात?
ऐ सौर ऊर्जा उपकरणांमध्ये सूर्यापासून मिळणाऱ्या कोणत्या ऊर्जेचा वापर केला जातो?
ओ. अपारंपरिक ऊर्जा स्रोतांचा वापर जास्तीत जास्त करणे का आवश्यक आहे?
06.72.03 निरीक्षणक्षम गुणधर्माच्या आधारे पदार्थ, सजीव व प्रक्रिया पांचे वर्गीकरण करतात. उदा. विद्राव्य, अविद्राव्य, पारदर्शक, अर्धपारदर्शक, अपारदर्शक पदार्थ, प्रत्यावर्ती व अप्रत्यावर्ती बदल, झुडूप,
झाडं, लता, वेल अशा वनस्पती, जैविक आणि अजैविक असे अधिवासाचे घटक, रेषीय, वर्तुळाकार, नियतकालिक अशी गती, इत्यादी.
सजीवसृष्टी
1) कोण कशाच्या साहाय्याने श्वसन करतो 2)
1)मासा
3. मानव
4. साप
६. करकोचा
ई गांडूळ
ऊ. वडाचे झाड
ए. अळी
५) पदार्थ सभोवतालचे अवस्था आणि गुणधर्म
प्रश्नः मी कोण?
अ. तुमचा ताप मोजतो, तापमापीत असतो,
आ. माझ्याशिवाय गरम नाही, घंड नाही.
इ. नाही मला आकार।
ई. पाण्यात विरघळतो, रकिलमध्ये विरघळत नाही.
प्रश्न खालील गुणधर्म असणाऱ्या पदार्थांची यादी बनवा.
१) विद्रव्य आणि अविद्रव्य
२) पारदर्शक आणि आपरदर्शक पदार्थ
३) विद्युतवाहक आणि विद्युतदुर्वाहक पदार्थ
४) उष्णता वाहक आणि उष्णता रोधक पदार्थ
१७गती व गतीचे प्रकार
प्रश्नः गतीचा प्रकार ओळखा.
अ. पृथ्वीचे सूर्याभोवती फिरणे,
आ. छताला टांगलेला फिरणारा पंखा
इ. आकाशातून पडणारी उल्का
ई जमिनीवरून उडवलेले रकिट.
3. पाण्यात पोहणारा मासा..
ऊ. सतारीची छेडलेली तार
प्रश्नः रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरा
(एकरेषीय, नैकरेषीय, वर्तुळाकार एकरेषीय समान, एकरेषीय असमान्, समान वर्तुळाकार, असमान वर्तुळाकार, पारसिक)
अ. इमारतीच्या गच्चीवरून चेंडू सोडून दिल्यास तो.......गतीने खाली घेतो तर गच्चीला समांतर रेषेत गच्चीबाहेर जोरात फेकल्यास तो .......गतीने जमिनीवर पेईल
आ. धावपट्टीवरून धाव घेणाऱ्या विमानाची गती.................असते.
इ. आकाशातून भक्याचा शोध घेत उडणारी घार..............गतीने उड़ते.
ई.फिरत असलेल्या आकाशपाळण्यामध्ये बसलेल्या मुलांची गती........... तर मेरी गो राऊंडमध्ये बसलेल्या मुलांची गती................ असते.
प्रश्नः आमच्यातील वेगळेपण काय।
अ. आंदोलित गती व रेषीय गती
आ. रेषीय गती व वारयिङक गती
इ. यादृच्छिक गती य आंदोलित गती
१० बल व बलाचे प्रकार
प्रश्न: आमच्यातील वेगळेपणा काय ?
अ . स्रापू बल व यांत्रिक बल
आ. घर्षण बल व गुरुत्वीय बल
तरफ, कप्पी, उत्तरण, पाचर, सुई, जिना, घसरगुंडी, ध्वजस्तंभाची वरची चक्री, अडकित्ता, कात्री, ओपनर, कुन्हाड, केन्, सुरी
प्रश्न: रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरून विधाने पूर्ण करा.
अ. मध्यभागी........
असून एका बाजूला............
व दुसऱ्या बाजूला...........
हा तरफेचा पहिला प्रकार आहे.
आ. मध्यभागी..........
असून एका बाजूला..........
दुसऱ्या बाजूला.........
....हा तरफेचा दुसरा प्रकार आहे.
इ. मध्यभागी.............
असून एका बाजूला...........
व दुसऱ्या बाजूला.........
हा तरफेचा तिसरा प्रकार आहे.
