नवोदय आणि शिष्यवृत्ती परीक्षेच्या सरावासाठी -गणित

 आम्ही दिलेल्या  या  प्रश्नांच्या धर्तीवर, नवोदय आणि शिष्यवृत्ती परीक्षेच्या सरावासाठी अगदी तसेच काही नवीन प्रश्न पर्यायांसह आणि स्पष्टीकरणासह खाली दिले आहेत:

१) प्रत्येकी २५० mL च्या १२ दुधाच्या पिशव्या आणि प्रत्येकी ५०० mL च्या ८ पाण्याच्या बाटल्या एका मोठ्या भांड्यात ओतण्यात आल्या. तर त्या भांड्यात एकूण किती लिटर द्रव असेल?

(A) ६

(B) ७

(C) ८

(D) ९

स्पष्टीकरण:

 * दुधाचे एकूण प्रमाण = १२ × २५० = ३००० mL

 * पाण्याचे एकूण प्रमाण = ८ × ५०० = ४००० mL

 * एकूण द्रव = ३००० + ४००० = ७००० mL

 * लिटरमध्ये रूपांतर: ७००० ÷ १००० = ७ लिटर

   उत्तर: (B) ७

२) रमेश सकाळी ०८:१५ वाजता शाळेत जाण्यासाठी घरातून निघाला. त्याला चालत शाळेत पोहोचायला २० मिनिटे लागली. तो शाळेत ५ तास ३० मिनिटे थांबला आणि परत येताना सायकलने आल्यामुळे त्याला फक्त १५ मिनिटे लागली. तर तो किती वाजता घरी परतला असेल?

(A) दुपारी १:४५

(B) दुपारी २:१०

(C) दुपारी २:२०

(D) दुपारी २:३०

स्पष्टीकरण:

 * घरातून निघण्याची वेळ = ०८:१५

 * शाळेत पोहोचण्याची वेळ = ०८:१५ + २० मिनिटे = ०८:३५ (सकाळी)

 * शाळेतून निघण्याची वेळ = ०८:३५ + ५ तास ३० मिनिटे = १४:०५ (दुपारी ०२:०५)

 * घरी पोहोचण्याची वेळ = १४:०५ + १५ मिनिटे = १४:२०

 * १४:२० म्हणजेच दुपारी ०२:२०

   उत्तर: (C) दुपारी २:२०

३) एक दुकानदार २ रुपयांना ५ खोडरबर (Erasers) विकत घेतो आणि २ रुपयांना ४ या दराने विकतो. त्याला एकूण २० रुपयांचा नफा मिळवण्यासाठी किती खोडरबर विकावे लागतील?

(A) १००

(B) १५०

(C) २००

(D) २५०

स्पष्टीकरण:

 * एका खोडरबरची खरेदी किंमत = २/५ रु. = ०.४० रु.

 * एका खोडरबरची विक्री किंमत = २/४ रु. = ०.५० रु.

 * एका खोडरबरमागील नफा = ०.५० - ०.४० = ०.१० रु. (किंवा १० पैसे)

 * २० रु. नफा मिळवण्यासाठी खोडरबरची संख्या = २० ÷ ०.१० = २००

   उत्तर: (C) २००

४) एक पाण्याचा नळ एका मिनिटात १५ लिटर पाणी टाकीत सोडतो. ९,००० लिटर क्षमतेची पाण्याची टाकी पूर्ण भरण्यासाठी किती वेळ लागेल?

(A) ८ तास

(B) ९ तास

(C) १० तास

(D) १२ तास

स्पष्टीकरण:

 * लागणारा वेळ (मिनिटांत) = ९००० ÷ १५ = ६०० मिनिटे

 * तासांत रूपांतर = ६०० ÷ ६० = १० तास

   उत्तर: (C) १० तास

५) घड्याळात दुपारी ३:०० वाजले असताना तास काटा आणि मिनिट काटा यांच्यातील कोन कोणता असेल?

(A) लघुकोन

(B) काटकोन

(C) विशालकोन

(D) सरळकोन

स्पष्टीकरण:

 * ३:०० वाजता मिनिट काटा १२ वर आणि तास काटा ३ वर असतो.

 * दोन्ही काट्यांमधील कोन = ९०°

 * ९०° चा कोन म्हणजे 'काटकोन' होय.

   उत्तर: (B) काटकोन

६) एका शहराचे अंतर ३४२ किमी आणि दुसऱ्या शहराचे अंतर १८६ किमी आहे. ही दोन्ही अंतरे नजीकच्या दशकापर्यंत (Nearest Ten) विचारात घेतल्यास, त्यांच्यातील फरक किती असेल?

(A) १५० किमी

(B) १६० किमी

(C) १४० किमी

(D) १५६ किमी

स्पष्टीकरण:

 * ३४२ किमी चे नजीकच्या दशकातील मूल्य = ३४० किमी

 * १८६ किमी चे नजीकच्या दशकातील मूल्य = १९० किमी

 * अंतरातील फरक = ३४० - १९० = १५० किमी

   उत्तर: (A) १५० किमी

७) माझ्या घड्याळात संध्याकाळचे ५:२० वाजले आहेत. जर माझे घड्याळ १५ मिनिटे मागे असेल, तर नेमके किती वाजले आहेत?

(A) ५:०५ संध्याकाळ

(B) ५:३५ संध्याकाळ

(C) ५:१५ संध्याकाळ

(D) ५:४५ संध्याकाळ

स्पष्टीकरण:

 * घड्याळ ५:२० वेळ दाखवते, पण ते १५ मिनिटे मागे (slow) आहे.

 * त्यामुळे खरी वेळ मिळवण्यासाठी १५ मिनिटे मिळवावी लागतील.

 * खरी वेळ = ५:२० + १५ मिनिटे = ५:३५ (संध्याकाळी)

   उत्तर: (B) ५:३५ संध्याकाळ

❌ No Private Class

✅ ONLY घरचा अभ्यास

जिल्हा परिषदेच्या शिक्षकांनी तयार केलेल्या गरजू विद्यार्थ्यांसाठी हे ग्रुप्स आहेत.
सर्व जिल्हा परिषद शाळेतील पालकांनी आपल्या पाल्याच्या इयत्तानुसार योग्य ग्रुपवरच add व्हावे ही नम्र विनंती.

📚 इयत्ता पहिली 📖 इयत्ता दुसरी 📘 इयत्ता तिसरी 📙 इयत्ता चौथी 📗 इयत्ता पाचवी ch इयत्ता सहावी व सातवी

निर्मिती: जिल्हा परिषद शिक्षक वर्ग