इयत्ता ४ थी : आकारिक मूल्यमापन चाचणी क्र. १
प्रथम सत्र चाचणी - सर्व विषय प्रश्नपत्रिका व आदर्श उत्तरपत्रिका
शाळेचे नाव: ___________________________
विद्यार्थ्याचे नाव: ___________________________
हजेरी क्र.: _____
दिनांक: __ / __ / २०२६
📖 विषय - भाषा (मराठी)
एकूण गुण: २०
प्रश्न १ अ) खालील शब्द वाच आणि असेच लिही. (गुण २)
१) राष्ट्रध्वज | २) स्वातंत्र्य | ३) प्रार्थना
ब) खालील शब्दांचा वाक्यांत उपयोग कर. (गुण २)
१) विज्ञान: विज्ञानाच्या प्रयोगांमुळे मानवाचे जीवन सुखकर झाले आहे.
२) कौतुक: रोहनने परीक्षेत प्रथम क्रमांक मिळवल्यामुळे शिक्षकांनी त्याचे कौतुक केले.
२) कौतुक: रोहनने परीक्षेत प्रथम क्रमांक मिळवल्यामुळे शिक्षकांनी त्याचे कौतुक केले.
क) अनेकवचन लिही (गुण २):
• डोळा → डोळे
• नदी → नद्या
• शाळा → शाळा
• डोळा → डोळे
• नदी → नद्या
• शाळा → शाळा
ड) विरुद्ध अर्थाचे शब्द लिही (गुण २):
• आदर × अनादर
• प्रगती × अधोगती
• स्वातंत्र्य × पारतंत्र्य
• आदर × अनादर
• प्रगती × अधोगती
• स्वातंत्र्य × पारतंत्र्य
प्रश्न २ अ) खालील प्रश्नांची एका वाक्यांत उत्तरे लिही. (कोणतेही २) (गुण २)
१) लेखकाचे रविवारचे मित्र कोणते? → पुस्तके / बागेतील झाडे-पक्षी हे लेखकाचे रविवारचे मित्र आहेत.
२) मुले तिरंगा खांद्यावर घेऊन कोणता मंत्र संजीवन गाणार आहेत? → 'भारत माता की जय' हा मंत्र संजीवन गाणार आहेत.
३) मुले गोठ्याकडे का धावली? → गाईचे वासरू पाहण्यासाठी व त्याला कुरवाळण्यासाठी मुले गोठ्याकडे धावली.
२) मुले तिरंगा खांद्यावर घेऊन कोणता मंत्र संजीवन गाणार आहेत? → 'भारत माता की जय' हा मंत्र संजीवन गाणार आहेत.
३) मुले गोठ्याकडे का धावली? → गाईचे वासरू पाहण्यासाठी व त्याला कुरवाळण्यासाठी मुले गोठ्याकडे धावली.
ब) सूचनेप्रमाणे उत्तरे लिही. (कोणतेही २) (गुण २)
१) बोका दूध पितो. (लिंग बदला) → मांजर दूध पिते.
२) मी आज निळा सदरा घातला. (विशेषण ओळखा) → विशेषण : निळा
३) 'सात रंगांचे तोरण' यातील सात रंगांची नावे लिही → तांबडा, नारंगी, पिवळा, हिरवा, निळा, पारवा, जांभळा (तानापिहिनिपाजा).
२) मी आज निळा सदरा घातला. (विशेषण ओळखा) → विशेषण : निळा
३) 'सात रंगांचे तोरण' यातील सात रंगांची नावे लिही → तांबडा, नारंगी, पिवळा, हिरवा, निळा, पारवा, जांभळा (तानापिहिनिपाजा).
क) प्राण्यांच्या ओरडण्याला काय म्हणतात? (गुण २):
• वाघाची → डरकाळी
• कुत्र्याचे → भुंकणे
• गाईचे → हंबरणे
• वाघाची → डरकाळी
• कुत्र्याचे → भुंकणे
• गाईचे → हंबरणे
ड) पुढील दोन-तीन वाक्ये स्वतःच्या मनाने लिही (गुण २):
"अचानक आकाशात काळेकुट्ट ढग जमा झाले..."
→ थंड वाऱ्याची झुळूक सुटू लागली. विजांचा कडकडाट सुरू झाला आणि टपोऱ्या थेंबांचा पाऊस कोसळू लागला.
"अचानक आकाशात काळेकुट्ट ढग जमा झाले..."
→ थंड वाऱ्याची झुळूक सुटू लागली. विजांचा कडकडाट सुरू झाला आणि टपोऱ्या थेंबांचा पाऊस कोसळू लागला.
प्रश्न ३ अ) उतारा वाचून विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिही. (गुण ३)
१) आपला देश कधी स्वतंत्र झाला? → १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी.
२) राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी कोणते चक्र आहे? → पर्याय ३) अशोक चक्र
३) अमृत महोत्सव किती वर्षांनी साजरा केला जातो? → पर्याय २) ७५ वर्षे
२) राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी कोणते चक्र आहे? → पर्याय ३) अशोक चक्र
३) अमृत महोत्सव किती वर्षांनी साजरा केला जातो? → पर्याय २) ७५ वर्षे
ब) वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग कर. (गुण १)
• कौतुकाची थाप देणे: शाबासकी देणे / प्रशंसा करणे.
वाक्य: क्रीडा स्पर्धेत धावण्यात पहिला आल्याबद्दल मुख्याध्यापकांनी समीरच्या पाठीवर कौतुकाची थाप दिली.
वाक्य: क्रीडा स्पर्धेत धावण्यात पहिला आल्याबद्दल मुख्याध्यापकांनी समीरच्या पाठीवर कौतुकाची थाप दिली.
🔢 विषय - गणित (Mathematics)
एकूण गुण: २०
प्र. १) संख्या वाच व अक्षरात लिही (गुण १):
• ४७२९ → चार हजार सातशे एकोणतीस
• ४७२९ → चार हजार सातशे एकोणतीस
प्र. २) अक्षरी संख्या अंकांत लिही (गुण १):
• दोन हजार तीनशे चौदा → २३१४
• दोन हजार तीनशे चौदा → २३१४
प्र. ३) विषम संख्या ओळखून गोल कर (गुण २):
४७५८, ३२०९, १७७३, ५९३४, ९१०, ७३१६, २१५१, ३४५
४७५८, ३२०९, १७७३, ५९३४, ९१०, ७३१६, २१५१, ३४५
प्र. ४) आंतरराष्ट्रीय संख्याचिन्हांत लिही (गुण १):
• ९८५३ → 9853
• १७८५४ → 17854
• ९८५३ → 9853
• १७८५४ → 17854
प्र. ५) लहान व मोठी संख्या (गुण १):
४५८२ , १९९१० → लहान: ४५८२ | मोठी: १९९१०
४५८२ , १९९१० → लहान: ४५८२ | मोठी: १९९१०
प्र. ६) भौमितिक आकृत्या सारणी पूर्ण कर (गुण २):
| आकृती | आकृतीचे नाव | कडांची संख्या |
|---|---|---|
| ▭ | आयात | ४ |
| 📐 | त्रिकोण | ३ |
प्र. ७) वर्तुळामध्ये त्रिज्या दाखवा (गुण १):
⭕
वर्तुळ केंद्रापासून परिघापर्यंत जोडणारी रेषा म्हणजे त्रिज्या (Radius).
प्र. ८) विस्तारित रूपात लिही (गुण १):
• ६१२८९ = ६०००० + १००० + २०० + ८० + ९
• ६१२८९ = ६०००० + १००० + २०० + ८० + ९
प्र. ९) १, ५, ६, ४, ७ अंक वापरून सर्वात मोठी ५ अंकी संख्या (गुण १):
• उत्तर = ७६५४१
• उत्तर = ७६५४१
प्र. १०) चढत्या व उतरत्या क्रमाने लिही (गुण २): [ ४१८०, ६१८०, २१८० ]
• चढता क्रम: २१८० → ४१८० → ६१८०
• उतरता क्रम: ६१८० → ४१८० → २१८०
• चढता क्रम: २१८० → ४१८० → ६१८०
• उतरता क्रम: ६१८० → ४१८० → २१८०
प्र. ११) बेरीज करा व प्र. १२) वजाबाकी करा (गुण ४)
८१४६३ + १४३४५
↓
९५८०८
↓
९५८०८
३९३०९ + ४९८३६
↓
८९१४५
↓
८९१४५
८४४९५ - १४५१०
↓
६९९८५
↓
६९९८५
६१५९४ - २५४२८
↓
३६१६६
↓
३६१६६
प्र. १३) शाब्दिक उदाहरण सोडवा (गुण १):
• रामरावांनी लावलेली एकूण झाडे = १४३ + १५६ = २९९ झाडे.
• रामरावांनी लावलेली एकूण झाडे = १४३ + १५६ = २९९ झाडे.
प्र. १४) वजाबाकी २००० येईल अशी उदाहरणे (गुण २):
• उदाहरण १: ५००० - ३००० = २०००
• उदाहरण २: ४५०० - २५०० = २०००
• उदाहरण १: ५००० - ३००० = २०००
• उदाहरण २: ४५०० - २५०० = २०००
🌍 विषय - आपल्या सभोवतालचे जग (भाग १ व २ / EVS)
एकूण गुण: २०
प्रश्न १ अ) रिकाम्या जागी कंसातील योग्य शब्द लिही. (कोणतेही ३) (गुण ३)
१) तोंडावाटे खाल्लेले अन्न वाहून नेणारी लांब नळी म्हणजे अन्ननलिका.
२) सूर्यमालेत सूर्य हा एकमेव तारा आहे.
३) आरोग्यासाठी पिण्याचे पाणी निर्धोक असणे गरजेचे आहे.
४) चंद्र हा पृथ्वीचा उपग्रह आहे.
२) सूर्यमालेत सूर्य हा एकमेव तारा आहे.
३) आरोग्यासाठी पिण्याचे पाणी निर्धोक असणे गरजेचे आहे.
४) चंद्र हा पृथ्वीचा उपग्रह आहे.
ब) खालील विधाने चूक की बरोबर ते लिही. (गुण ३)
१) पाणी १० ते १५ मिनिटे उकळल्याने त्यातील जंतू नष्ट होतात. → बरोबर
२) हृदय आपल्या छातीत किंचित उजव्या भागात असते. → चूक (हृदय डाव्या बाजूला असते)
३) सूर्यमालेतील मंगळ हा आकारमानाने सर्वांत मोठा ग्रह आहे. → चूक (गुरु हा सर्वात मोठा ग्रह आहे)
२) हृदय आपल्या छातीत किंचित उजव्या भागात असते. → चूक (हृदय डाव्या बाजूला असते)
३) सूर्यमालेतील मंगळ हा आकारमानाने सर्वांत मोठा ग्रह आहे. → चूक (गुरु हा सर्वात मोठा ग्रह आहे)
प्रश्न २ अ) फक्त नावे लिही. (गुण ४)
१) ज्ञानेंद्रिये: कान, नाक, डोळे, जीभ, त्वचा
२) कीटकभक्षी वनस्पती: ड्रॉसेरा (Drosera), घटपर्णी (Pitcher Plant), व्हीनस फ्लायट्रॅप
३) आंतरेंद्रिये: मेंदू, हृदय, फुप्फुसे, जठर
४) मातीचे प्रकार: काळी माती, तांबडी माती, गाळाची माती, वाळूमिश्रित माती
२) कीटकभक्षी वनस्पती: ड्रॉसेरा (Drosera), घटपर्णी (Pitcher Plant), व्हीनस फ्लायट्रॅप
३) आंतरेंद्रिये: मेंदू, हृदय, फुप्फुसे, जठर
४) मातीचे प्रकार: काळी माती, तांबडी माती, गाळाची माती, वाळूमिश्रित माती
ब) खालील प्रश्नांची उत्तरे लिही. (कोणतेही २) (गुण २)
१) पाण्याचे प्रदूषण कशामुळे होते?: सांडपाणी सोडल्याने, कारखान्यांतील रासायनिक कचरा मिसळल्याने व जनावरे धुतल्यामुळे.
२) बाह्य अवयव म्हणजे काय?: शरीराच्या बाहेरील भागावर असणारे अवयव (उदा. हात, पाय, डोळे, नाक).
३) पृथ्वीची वार्षिक गती: पृथ्वी स्वतःभोवती फिरत फिरत सूर्याभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करते, या गतीला परिभ्रमण किंवा वार्षिक गती म्हणतात.
२) बाह्य अवयव म्हणजे काय?: शरीराच्या बाहेरील भागावर असणारे अवयव (उदा. हात, पाय, डोळे, नाक).
३) पृथ्वीची वार्षिक गती: पृथ्वी स्वतःभोवती फिरत फिरत सूर्याभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करते, या गतीला परिभ्रमण किंवा वार्षिक गती म्हणतात.
प्रश्न ३ अ) रिकाम्या जागी योग्य शब्द लिही व ब) एका शब्दात उत्तरे लिही. (गुण ६)
१) संत ज्ञानेश्वरांनी मराठी भाषेतून ज्ञानेश्वरी / भावार्थदीपिका हा ग्रंथ लिहिला.
२) निजामशाहाचा मलिक अंबर हा कर्तबगार वजीर होता.
३) शिवनेरी किल्ल्याचे विजयराज हे किल्लेदार होते.
४) आदिलशाहाने शहाजीराजांना सरलष्कर हा किताब दिला.
२) निजामशाहाचा मलिक अंबर हा कर्तबगार वजीर होता.
३) शिवनेरी किल्ल्याचे विजयराज हे किल्लेदार होते.
४) आदिलशाहाने शहाजीराजांना सरलष्कर हा किताब दिला.
एका शब्दात उत्तरे:
१) शीख धर्माचा धर्मग्रंथ → गुरु ग्रंथ साहिब
२) 'दासबोध' हा ग्रंथ यांनी लिहिला → समर्थ रामदास स्वामी
३) कोंढाण्याचे सुभेदार → तानाजी मालुसरे
४) जिजाबाईंचे वडील → लखुजीराव जाधव
१) शीख धर्माचा धर्मग्रंथ → गुरु ग्रंथ साहिब
२) 'दासबोध' हा ग्रंथ यांनी लिहिला → समर्थ रामदास स्वामी
३) कोंढाण्याचे सुभेदार → तानाजी मालुसरे
४) जिजाबाईंचे वडील → लखुजीराव जाधव
प्रश्न ४) खालील प्रश्नांची उत्तरे लिही. (कोणतेही २) (गुण २)
१) शिवाजी महाराजांनी कोणते कार्य हाती घेतले?: रयतेला सुखी करण्यासाठी परकीय सत्तांविरुद्ध 'स्वराज्य स्थापनेचे' पवित्र कार्य हाती घेतले.
२) घृष्णेश्वराच्या मंदिराचा जीर्णोद्धार कोणी केला?: मालोजीराजे भोसले यांनी केला.
३) शिवराय मावळ्यांच्या मुलांबरोबर कोणते खेळ खेळत?: लपाछपी, चेंडू, भोवरा व मातीचे हत्ती-घोडे बनवण्याचे खेळ खेळत असत.
२) घृष्णेश्वराच्या मंदिराचा जीर्णोद्धार कोणी केला?: मालोजीराजे भोसले यांनी केला.
३) शिवराय मावळ्यांच्या मुलांबरोबर कोणते खेळ खेळत?: लपाछपी, चेंडू, भोवरा व मातीचे हत्ती-घोडे बनवण्याचे खेळ खेळत असत.
🔤 Subject - English
Total Marks: 20
Qu.1) Write three-letter words from vowels (Marks 3):
• a: cat, bat, mat
• o: dog, box, pot
• e: hen, pen, red
• u: sun, cup, hut
• a: cat, bat, mat
• o: dog, box, pot
• e: hen, pen, red
• u: sun, cup, hut
Qu.2) Unscramble meaningful words (Marks 3):
• ings → sign / sing
• anhd → hand
• ccko → cock
• allb → ball
• ings → sign / sing
• anhd → hand
• ccko → cock
• allb → ball
Qu.3) Fill with 'a' or 'many' (Marks 3):
• a tree | • many stars | • a bird | • many mangoes
• a tree | • many stars | • a bird | • many mangoes
Qu.4) Complete the sentences & Qu.5) Read and copy (Marks 6)
1) I am a student / boy / girl.
2) My name is (Student's Name).
3) I live in (Village / Town).
4) I am 9 years old.
2) My name is (Student's Name).
3) I live in (Village / Town).
4) I am 9 years old.
mango | tortoise | pencil
Qu.6) Write rhyming words (Marks 3):
• boat → coat / goat
• mat → bat / cat
• book → look / cook
• boat → coat / goat
• mat → bat / cat
• book → look / cook
Qu.7) Listen carefully and tick (✓) words (Marks 2):
✓ smile ✓ friends ✓ parrot ✓ tiger
✓ smile ✓ friends ✓ parrot ✓ tiger
निर्मिती : शिक्षक मित्र समूह, अहिल्यानगर[span_0](start_span)[span_0](end_span)
संकलन : मार्गदर्शक श्री प्रशांत पेंधे सर
👉 चौथी WhatsApp Group जॉईन करा 👇👇
संकलन : मार्गदर्शक श्री प्रशांत पेंधे सर


