जवाहर नवोदय विद्यालय प्रवेश परीक्षा - सराव पेपर ७७

मार्गदर्शक : श्री प्रशांत पेंधे सर (9834383772)

एकूण प्रश्न: ८० | एकूण गुण: १०० (प्रत्येक प्रश्नाला १.२५ गुण) | वेळ: २ तास
(२०२६ च्या नवीन अभ्यासक्रमानुसार)

खंड १ : मानसिक क्षमता चाचणी (प्रश्न १ ते ४०)

सूचना: खालील प्रश्नांमध्ये विजोड/वेगळा घटक ओळखा. (प्र. 1 ते 10)

१. गटात न बसणारा प्राणी ओळखा:

अ) वाघ ब) सिंह क) चित्ता ड) हत्ती

२. गटात न बसणारा शब्द ओळखा:

अ) सफरचंद ब) केळी क) पेरू ड) कांदा

३. गटात न बसणारा घटक ओळखा:

अ) डोळे ब) नाक क) कान ड) केस

४. गटात न बसणारा शब्द ओळखा:

अ) भारत ब) महाराष्ट्र क) गुजरात ड) पंजाब

५. विसंगत संख्या ओळखा:

अ) ११ ब) १३ क) १७ ड) २१

६. विसंगत संख्या ओळखा:

अ) १६ ब) २५ क) ३६ ड) ४२

७. विसंगत संख्या ओळखा:

अ) १० ब) २० क) ३० ड) ३५

८. गटात न बसणारे अक्षर ओळखा:

अ) A ब) E क) I ड) B

९. विसंगत आकार ओळखा:

अ) त्रिकोण ब) चौरस क) वर्तुळ ड) आयत

१०. गटात न बसणारा शब्द ओळखा:

अ) पेन ब) पेन्सिल क) रबर ड) सायकल

सूचना: मालिका पूर्ण करा. (प्र. 11 ते 20)

११. २, ४, ६, ८, ___?

अ) ९ ब) १० क) १२ ड) १४

१२. ५, १०, १५, २०, ___?

अ) २२ ब) २५ क) ३० ड) ३५

१३. १, ४, ९, १६, ___?

अ) २० ब) २४ क) २५ ड) ३६

१४. १०, २०, ३०, ४०, ___?

अ) ४५ ब) ५० क) ५५ ड) ६०

१५. १, ३, ५, ७, ___?

अ) ८ ब) ९ क) १० ड) ११

१६. A, B, C, D, ___?

अ) E ब) F क) G ड) H

१७. Z, Y, X, W, ___?

अ) U ब) V क) T ड) S

१८. A, C, E, G, ___?

अ) H ब) I क) J ड) K

१९. B, D, F, H, ___?

अ) I ब) K क) L ड) J

२०. AB, BC, CD, DE, ___?

अ) EF ब) FG क) EE ड) FF

सूचना: पहिल्या दोन शब्दांचा/संख्यांचा संबंध ओळखून प्रश्नचिन्हाच्या जागी योग्य पर्याय निवडा. (प्र. 21 ते 30)

२१. भारत : नवी दिल्ली :: महाराष्ट्र : ___?

अ) पुणे ब) नागपूर क) मुंबई ड) नाशिक

२२. शिक्षक : शाळा :: डॉक्टर : ___?

अ) बाजार ब) मैदान क) रुग्णालय (दवाखाना) ड) न्यायालय

२३. डोळे : पाहणे :: कान : ___?

अ) ऐकणे ब) चालणे क) बोलणे ड) श्वास घेणे

२४. वाघ : जंगल :: मासा : ___?

अ) आकाश ब) घरटे क) पाणी ड) तबेला

२५. कापड : मीटर :: दूध : ___?

अ) लिटर ब) किलो क) ग्रॅम ड) डझन

२६. दिवस : सूर्य :: रात्र : ___?

अ) अंधार ब) सावली क) चंद्र ड) ढग

२७. उन्हाळा : गरम :: हिवाळा : ___?

अ) पाऊस ब) थंड क) ऊन ड) वादळ

२८. सुतार : लाकूड :: शिंपी : ___?

अ) सोने ब) लोखंड क) कापड ड) माती

२९. आजारी : औषध :: तहानलेला : ___?

अ) अन्न ब) पाणी क) झोप ड) विश्रांती

३०. गाय : वासरू :: कुत्रा : ___?

अ) छावा ब) पिल्लू क) करडू ड) शिंगरू

सूचना: बुद्धिमत्तेवरील इतर प्रश्न (प्र. 31 ते 40)

३१. पूर्वेकडे तोंड करून उभा असलेला व्यक्ती उजवीकडे ९० अंशात वळला, तर त्याचे तोंड कोणत्या दिशेला असेल?

अ) उत्तर ब) दक्षिण क) पश्चिम ड) ईशान्य

३२. एका रांगेत राजूचा क्रमांक पुढून ५वा व मागून ५वा आहे, तर रांगेत एकूण मुले किती?

अ) १० ब) ११ क) ९ ड) ८

३३. नात्यातील प्रश्न: वडिलांच्या भावाला काय म्हणतात?

अ) मामा ब) काका क) मावसा ड) आजोबा

३४. 'अ' चे आजचे वय १० वर्षे व 'ब' चे १५ वर्षे आहे. ५ वर्षांनंतर त्यांच्या वयाची बेरीज किती असेल?

अ) २५ ब) ३० क) ३५ ड) ४०

३५. एका सांकेतिक भाषेत CAT = 3120 लिहिले जाते. (A=1, B=2...) यानुसार BOY कसे लिहिले जाईल?

अ) 21525 ब) 21425 क) 31526 ड) 21524

३६. गणिती क्रिया: १० + ५ × २ = ? (BODMAS नियम वापरा)

अ) ३० ब) २० क) १५ ड) २५

३७. आज सोमवार आहे, तर ३ दिवसांनंतर कोणता वार असेल?

अ) बुधवार ब) गुरुवार क) शुक्रवार ड) मंगळवार

३८. २ गायी आणि ३ कोंबड्यांचे मिळून एकूण पाय किती?

अ) १२ ब) १४ क) १६ ड) १०

३९. एका सांकेतिक भाषेत 'लाल'ला 'पिवळा', 'पिवळ्या'ला 'हिरवा' आणि 'हिरव्या'ला 'निळा' म्हटले, तर झाडाच्या पानांचा रंग कोणता?

अ) हिरवा ब) निळा क) पिवळा ड) लाल

४०. एक व्यक्ती उत्तरेकडे १० किमी गेला व तिथून पुन्हा दक्षिणेकडे १० किमी आला. तो मूळ जागेपासून किती दूर आहे?

अ) २० किमी ब) १० किमी क) ० किमी ड) ५ किमी

खंड २ : अंकगणित परीक्षण (प्रश्न ४१ ते ६०)

४१. १२ आणि १५ यांचा लसावी (LCM) किती?

अ) ३० ब) ४५ क) ६० ड) ९०

४२. २० आणि ३० यांचा मसावी (HCF) किती?

अ) ५ ब) १० क) १५ ड) २०

४३. ४.५ + ५.५ = ?

अ) ९.० ब) ९.५ क) १०.० ड) १०.५

४४. ४ अंकी सर्वात मोठी संख्या कोणती?

अ) १००० ब) ९९९९ क) ९९९० ड) ९८९९

४५. १००० रुपयांवर ५% दराने २ वर्षांचे सरळव्याज किती होईल?

अ) ५० रुपये ब) १०० रुपये क) १५० रुपये ड) २०० रुपये

४६. एका आयताची लांबी १० मीटर व रुंदी ५ मीटर आहे, तर त्याचे क्षेत्रफळ किती?

अ) १५ चौ.मी. ब) ३० चौ.मी. क) ५० चौ.मी. ड) १०० चौ.मी.

४७. एका चौरसाची बाजू ६ सेमी आहे, तर त्याची परिमिती किती?

अ) १२ सेमी ब) १८ सेमी क) २४ सेमी ड) ३६ सेमी

४८. १/४ ला टक्केवारीत कसे लिहाल?

अ) २०% ब) २५% क) ५०% ड) ७५%

४९. एक गाडी ताशी ६० किमी वेगाने धावत आहे. १८० किमी अंतर कापण्यासाठी तिला किती वेळ लागेल?

अ) २ तास ब) ३ तास क) ४ तास ड) २.५ तास

५०. १ डझन पेनाची किंमत १२० रुपये आहे, तर ५ पेनाची किंमत किती?

अ) ४० रुपये ब) ५० रुपये क) ६० रुपये ड) ७० रुपये

५१. १०, २०, ३०, ४० यांची सरासरी किती?

अ) २० ब) २५ क) ३० ड) ३५

५२. ४५६७ या संख्येत ५ ची स्थानिक किंमत किती?

अ) ५० ब) ५०० क) ५००० ड) ५

५३. ५०० चे २०% किती होतात?

अ) ५० ब) १०० क) १५० ड) २००

५४. १ ते १० मधील एकूण मूळ संख्या (Prime numbers) किती आहेत?

अ) ३ ब) ४ क) ५ ड) ६

५५. पदावली सोडवा: २० ÷ ४ + ५ = ?

अ) १० ब) ५ क) १५ ड) २५

५६. ९० अंशापेक्षा कमी असलेल्या कोनाला काय म्हणतात?

अ) काटकोन ब) लघुकोन क) विशालकोन ड) सरळकोन

५७. १ किलोमीटर म्हणजे किती मीटर?

अ) १०० मीटर ब) १००० मीटर क) १०००० मीटर ड) १० मीटर

५८. ३/५ + १/५ = ?

अ) २/५ ब) ४/१० क) ४/५ ड) ३/५

५९. एक वस्तू १०० रुपयांना खरेदी करून १२० रुपयांना विकली, तर शेकडा नफा किती?

अ) १०% ब) १५% क) २०% ड) २५%

६०. एका त्रिकोणाचे दोन कोन ५०° व ६०° आहेत, तर तिसरा कोन किती अंशाचा असेल?

अ) ८०° ब) ७०° क) ९०° ड) १००°

खंड ३ : भाषा परीक्षण (प्रश्न ६१ ते ८०)

उतारा १: स्वच्छता हीच खरी सेवा आहे. आपल्या आजूबाजूचा परिसर स्वच्छ ठेवल्याने अनेक आजारांपासून आपले रक्षण होते. कचरा नेहमी कचराकुंडीतच टाकला पाहिजे. ओला कचरा आणि सुका कचरा वेगवेगळा ठेवल्यास त्याचे व्यवस्थापन सोपे होते. स्वच्छतेमुळे आपले मनही प्रसन्न राहते. 'स्वच्छ भारत' या मोहिमेत आपण सर्वांनी सहभाग घेतला पाहिजे.

६१. खरी सेवा कोणती आहे?

अ) पैसा कमवणे ब) स्वच्छता क) झोपणे ड) भांडण करणे

६२. परिसर स्वच्छ ठेवल्याने कशापासून रक्षण होते?

अ) आजारांपासून ब) प्राण्यांपासून क) उन्हापासून ड) पावसापासून

६३. कचरा कोठे टाकला पाहिजे?

अ) रस्त्यावर ब) नदीत क) मैदानात ड) कचराकुंडीत

६४. कचऱ्याचे कोणते दोन प्रकार वेगळे ठेवण्यास सांगितले आहे?

अ) काळा व पांढरा ब) ओला व सुका क) मोठा व लहान ड) जड व हलका

६५. 'प्रसन्न' या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता?

अ) दुःखी ब) आनंदी क) रागीट ड) रडका

उतारा २: महात्मा गांधी हे भारताचे राष्ट्रपिता म्हणून ओळखले जातात. त्यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी गुजरातमधील पोरबंदर येथे झाला. त्यांनी सत्य आणि अहिंसेच्या मार्गाने भारताला स्वातंत्र्य मिळवून दिले. ते नेहमी साधी राहणी व उच्च विचारसरणी मानत असत. संपूर्ण देश त्यांना प्रेमाने 'बापू' म्हणत असे.

६६. भारताचे राष्ट्रपिता कोणाला म्हटले जाते?

अ) लोकमान्य टिळक ब) जवाहरलाल नेहरू क) महात्मा गांधी ड) भगतसिंग

६७. महात्मा गांधींचा जन्म कोठे झाला?

अ) मुंबई ब) पोरबंदर क) पुणे ड) दिल्ली

६८. गांधीजींनी देशाला कोणत्या मार्गाने स्वातंत्र्य मिळवून दिले?

अ) हिंसेच्या ब) युद्धाच्या क) सत्य आणि अहिंसेच्या ड) पैशाच्या

६९. लोक त्यांना प्रेमाने काय म्हणत असत?

अ) चाचा ब) बापू क) नेताजी ड) लोकमान्य

७०. 'स्वातंत्र्य' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता?

अ) पारतंत्र्य (गुलामी) ब) स्वराज्य क) मोकळीक ड) आनंद

उतारा ३: सूर्य हा एक तारा आहे, जो पृथ्वीला प्रकाश आणि उष्णता देतो. सूर्याभोवती फिरणाऱ्या ग्रहांमध्ये पृथ्वी हा तिसरा ग्रह आहे. पृथ्वीवर पाणी आणि हवा असल्यामुळे येथे सजीव सृष्टी शक्य झाली आहे. सूर्य नसता तर पृथ्वीवर सर्वत्र अंधार आणि प्रचंड थंडी असती. त्यामुळे सूर्याला आपल्या सूर्यमालेचा प्रमुख मानले जाते.

७१. सूर्य हा एक काय आहे?

अ) ग्रह ब) उपग्रह क) तारा ड) उल्का

७२. पृथ्वी सूर्यापासून कितव्या क्रमांकाचा ग्रह आहे?

अ) पहिला ब) दुसरा क) तिसरा ड) चौथा

७३. पृथ्वीवर सजीव सृष्टी कशामुळे शक्य झाली आहे?

अ) माती आणि दगडामुळे ब) पाणी आणि हवेमुळे क) अंधारामुळे ड) थंडीमुळे

७४. सूर्य नसता तर पृथ्वीवर काय झाले असते?

अ) खूप प्रकाश असता ब) प्रचंड गर्मी असती क) सर्वत्र अंधार आणि प्रचंड थंडी असती ड) काहीच फरक पडला नसता

७५. 'प्रकाश' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता?

अ) उजेड ब) अंधार क) किरण ड) सूर्य

उतारा ४: एका गावात एक म्हातारा शेतकरी राहत होता. त्याला चार मुले होती, पण ती नेहमी एकमेकांशी भांडत असत. शेतकऱ्याला याची खूप चिंता वाटायची. एक दिवस त्याने चारही मुलांना बोलावले आणि त्यांना लाकडाची एक मोळी तोडायला सांगितली. कोणालाही ती मोळी तोडता आली नाही. मग शेतकऱ्याने मोळी सोडून एकेक लाकूड दिले. सर्वांनी ते सहज मोडले. यातून शेतकऱ्याने त्यांना 'एकतेचे बळ' समजावून सांगितले.

७६. शेतकऱ्याला किती मुले होती?

अ) दोन ब) तीन क) चार ड) पाच

७७. शेतकऱ्याची मुले नेहमी काय करत असत?

अ) काम करत असत ब) भांडत असत क) गाणी गात असत ड) झोपत असत

७८. शेतकऱ्याने मुलांना काय तोडायला सांगितले?

अ) दगड ब) लोखंडी सळई क) लाकडाची मोळी ड) झाड

७९. मुलांना मोळी का तोडता आली नाही?

अ) कारण लाकडे ओली होती ब) कारण मुले लहान होती क) कारण मोळी एकत्र बांधलेली व मजबूत होती ड) कारण त्यांनी प्रयत्नच केला नाही

८०. शेतकऱ्याने मुलांना कोणता धडा दिला?

अ) एकतेचे बळ ब) भांडणाचे फायदे क) आळसाचे परिणाम ड) लाकडे तोडण्याची कला

नवोदय प्रवेश परीक्षा मार्गदर्शन ग्रुपला जॉईन व्हा 👇