नवोदय-४. पाणी व माती संवर्धन'

४. पाणी व माती संवर्धन - सराव चाचणी

३० बहुपर्यायी प्रश्न (मार्गदर्शक : श्री प्रशांत पेंधे सर)

१. पाणी व माती कशासाठी अतिशय उपयुक्त आहेत?[span_1](start_span)[span_1](end_span)

अ) फक्त शेतीसाठी ब) जीवन जगण्यासाठी[span_2](start_span)[span_2](end_span) क) फक्त उद्योगांसाठी ड) प्रदूषण कमी करण्यासाठी

२. नैसर्गिक साधनांचा योग्य वापर करून ती पुढील पिढ्यांसाठी जतन करून ठेवणे म्हणजे काय?[span_3](start_span)[span_3](end_span)

अ) नासाडी ब) प्रदूषण क) संवर्धन[span_4](start_span)[span_4](end_span) ड) उत्खनन

३. संवर्धन करताना नैसर्गिक साधनांची काय टाळली पाहिजे?[span_5](start_span)[span_5](end_span)

अ) वाढ ब) नासाडी[span_6](start_span)[span_6](end_span) क) साठवणूक ड) निर्मिती

४. पृथ्वीवरील किती टक्के पाणी पिण्यायोग्य आहे?[span_7](start_span)[span_7](end_span)

अ) १०% ब) ५% क) १%[span_8](start_span)[span_8](end_span) ड) ५०%

५. पाणी वाचवणे का गरजेचे आहे?[span_9](start_span)[span_9](end_span)

अ) कारण पिण्यायोग्य पाणी फक्त १% आहे व लोकसंख्या वाढत आहे[span_10](start_span)[span_10](end_span) ब) कारण पाणी खूप महाग आहे क) कारण नद्या आटत आहेत ड) कारण समुद्राचे पाणी कमी होत आहे

६. 'Water Conservation' या शब्दाला मराठीत काय म्हणतात?[span_11](start_span)[span_11](end_span)

अ) माती संवर्धन ब) पाणी संवर्धन[span_12](start_span)[span_12](end_span) क) वृक्षारोपण ड) जल प्रदूषण

७. छतावरील पाणी टाकी किंवा जमिनीत साठवणे याला काय म्हणतात?[span_13](start_span)[span_13](end_span)

अ) Rainwater Harvesting (पावसाचे पाणी साठवणे)[span_14](start_span)[span_14](end_span) ब) Contour Farming (समपातळी पेरणी) क) Soil Conservation (माती संवर्धन) ड) ठिबक सिंचन

८. उस्मानाबाद (Osmanabad) सारख्या कमी पावसाच्या भागात कोणती पद्धत खूप उपयुक्त आहे?[span_15](start_span)[span_15](end_span)

अ) पीक फेरपालट ब) पावसाचे पाणी साठवणे[span_16](start_span)[span_16](end_span) क) समपातळी पेरणी ड) पाण्याचा पुनर्वापर

९. शेतीत पाईपने थेंब थेंब पाणी देण्याच्या पद्धतीला काय म्हणतात?[span_17](start_span)[span_17](end_span)

अ) नाला खोलीकरण ब) तुषार सिंचन क) ठिबक सिंचन[span_18](start_span)[span_18](end_span) ड) पाटाचे पाणी

१०. ठिबक व तुषार सिंचन पद्धतीमुळे पाण्याची किती टक्के बचत होते?[span_19](start_span)[span_19](end_span)

अ) २०% ब) ३०% क) ५०%[span_20](start_span)[span_20](end_span) ड) ७०%

११. घरगुती पाणी बचतीसाठी ब्रश करताना काय काळजी घ्यावी?[span_21](start_span)[span_21](end_span)

अ) नळ पूर्ण चालू ठेवावा ब) नळ बंद ठेवावा[span_22](start_span)[span_22](end_span) क) पाणी फेकून द्यावे ड) गरम पाणी वापरावे

१२. गळणारा नळ दिसल्यास काय करावे?[span_23](start_span)[span_23](end_span)

अ) त्याकडे दुर्लक्ष करावे ब) खाली बादली ठेवावी क) तो लगेच दुरुस्त करावा[span_24](start_span)[span_24](end_span) ड) नळ तोडून टाकावा

१३. भांडी धुण्याचे पाणी वाया न घालवता कोठे वापरता येते?[span_25](start_span)[span_25](end_span)

अ) पिण्यासाठी ब) झाडांना देण्यासाठी[span_26](start_span)[span_26](end_span) क) कपडे धुण्यासाठी ड) रस्त्यावर टाकण्यासाठी

१४. गावातील पाणीसाठे खोल करण्याची पद्धत कशात मोडते?[span_27](start_span)[span_27](end_span)

अ) तलाव, बंधारे, नाला खोलीकरण[span_28](start_span)[span_28](end_span) ब) ठिबक सिंचन क) घरगुती बचत ड) पाण्याचा पुनर्वापर

१५. 'जलयुक्त शिवार' ही योजना कोणत्या संकल्पनेवर आधारित आहे?[span_29](start_span)[span_29](end_span)

अ) घरगुती पाणी बचत ब) गावातील पाणीसाठे खोल करणे[span_30](start_span)[span_30](end_span) क) पीक फेरपालट ड) वृक्षारोपण

१६. AC व RO मधून बाहेर पडणाऱ्या पाण्याचा उपयोग कुठे करता येतो?[span_31](start_span)[span_31](end_span)

अ) स्वयंपाकासाठी ब) पिण्यासाठी क) झाडांना वापरण्यासाठी (पुनर्वापर)[span_32](start_span)[span_32](end_span) ड) आंघोळीसाठी

१७. 'Soil Conservation' या शब्दाला मराठीत काय म्हणतात?[span_33](start_span)[span_33](end_span)

अ) पाणी संवर्धन ब) माती संवर्धन[span_34](start_span)[span_34](end_span) क) जंगल संवर्धन ड) पर्यावरण संरक्षण

१८. माती का वाचवायची असते?[span_35](start_span)[span_35](end_span)

अ) कारण मातीतूनच अन्न मिळते[span_36](start_span)[span_36](end_span) ब) कारण माती महाग असते क) कारण मातीचे वजन जास्त असते ड) कारण माती रंगीत असते

१९. १ इंच माती तयार होण्यासाठी साधारण किती काळ लागतो?[span_37](start_span)[span_37](end_span)

अ) १ वर्ष ब) १० वर्षे क) ५० वर्षे ड) १०० वर्षांहून अधिक काळ[span_38](start_span)[span_38](end_span)

२०. १०० वर्षांहून अधिक काळ लागून तयार झालेली माती वाहून जाण्यासाठी काय पुरेसे असते?[span_39](start_span)[span_39](end_span)

अ) हवा ब) पाऊस[span_40](start_span)[span_40](end_span) क) ऊन ड) थंडी

२१. झाडांची मुळे काय बांधून ठेवण्याचे काम करतात?[span_41](start_span)[span_41](end_span)

अ) पाणी ब) हवा क) माती[span_42](start_span)[span_42](end_span) ड) खडक

२२. वाऱ्याने व पाण्याने होणारी मातीची धूप थांबवण्यासाठी कोणता उपाय सर्वोत्तम आहे?[span_43](start_span)[span_43](end_span)

अ) नाला खोलीकरण ब) वृक्षारोपण[span_44](start_span)[span_44](end_span) क) घरगुती बचत ड) पाण्याचा पुनर्वापर

२३. 'Contour Farming' ला मराठीत काय म्हणतात?[span_45](start_span)[span_45](end_span)

अ) पीक फेरपालट ब) समपातळी पेरणी[span_46](start_span)[span_46](end_span) क) वृक्षारोपण ड) ठिबक सिंचन

२४. उतारावर आडव्या रेषेत नांगरट करण्याच्या पद्धतीला काय म्हणतात?[span_47](start_span)[span_47](end_span)

अ) समपातळी पेरणी[span_48](start_span)[span_48](end_span) ब) पीक फेरपालट क) वृक्षारोपण ड) रेन वॉटर हार्वेस्टिंग

२५. समपातळी पेरणी केल्यामुळे कोणता फायदा होतो?[span_49](start_span)[span_49](end_span)

अ) पाणी जास्त लागते ब) पाण्याबरोबर माती वाहून जात नाही[span_50](start_span)[span_50](end_span) क) पीक लवकर येते ड) पिकाला कीड लागत नाही

२६. एकाच शेतात दरवर्षी वेगवेगळे पीक घेण्याच्या पद्धतीला काय म्हणतात?[span_51](start_span)[span_51](end_span)

अ) समपातळी पेरणी ब) पीक फेरपालट[span_52](start_span)[span_52](end_span) क) वृक्षारोपण ड) नाला खोलीकरण

२७. ज्वारीचे पीक घेतल्यानंतर पुढच्या वर्षी त्याच शेतात हरभरा घेणे हे कशाचे उदाहरण आहे?[span_53](start_span)[span_53](end_span)

अ) पीक फेरपालट[span_54](start_span)[span_54](end_span) ब) समपातळी पेरणी क) वृक्षारोपण ड) ठिबक सिंचन

२८. पीक फेरपालट केल्यामुळे मातीचा कोणता गुणधर्म टिकून राहतो?[span_55](start_span)[span_55](end_span)

अ) रंग ब) सुपीकता[span_56](start_span)[span_56](end_span) क) कठीणपणा ड) तापमान

२९. खालीलपैकी कोणती पद्धत 'पाणी संवर्धन' (Water Conservation) मध्ये येत नाही?[span_57](start_span)[span_57](end_span)

अ) पावसाचे पाणी साठवणे ब) घरगुती बचत क) समपातळी पेरणी[span_58](start_span)[span_58](end_span) ड) तलाव, बंधारे खोलीकरण

३०. खालीलपैकी कोणती पद्धत 'माती संवर्धन' (Soil Conservation) मध्ये येत नाही?[span_59](start_span)[span_59](end_span)

अ) वृक्षारोपण ब) ठिबक व तुषार सिंचन[span_60](start_span)[span_60](end_span) क) पीक फेरपालट ड) समपातळी पेरणी

घरचा अभ्यास ग्रुपला जॉईन होण्यासाठी येथे टच करा 👇